له‌سه‌رهێل 480
یه‌ک شه‌مه‌ 13 سه‌رماوه‌ز 2722
سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران
لە كوردستانی ڕۆژهەڵاتەوە  بۆ  تۆپزاوا -  هەولێر

سازدان و ئامادەكردنی :ژیلوان عەبدوڵڵا 

پێشەكی

  سازمانی خەباتی نەتەوایەتی و ئیسلامی كوردستانی ئێران، یەكێك بوو لەو پارت و جەرەیانە سیاسیانەی كە لە ساڵی 1980  دروستبوو، دەتوانرێ هەم لەخانەی پارتێكی نەتەوەیی هەمیش لە خانەی پارتێكی ئیسلامی هەژماربكرێ، چونكە هەروەك لە مێژووەكەیدا دەبینین ئەو كەسانەی كە پێكهێنەر و دامەزرێنەری بوون پاشخانێكی فكری ئیسلامی سوننی مەزەهەبییان هەبوو، هەروەتر كەسانێكی نەتەوەیی بوون و پاشخانێكی سیاسیان هەبوو، هەندێكیان پێشتر لەسەر سیاسەت و كوردایەتی زیندانی كرابوون .

    دامەزرێنەرانی سازمانی خەبات پێشتر لە چوارچێوەی دەفتەری ( شێخ عیزەدینی حسێنی ) دا، لە ڕۆژهەڵاتی كوردستاندا ڕۆڵێكی دیار و كاریگەریان لە ڕووداوەكاندا بینی بوو، نەخش و شوێن پەنجەیان بە ڕووداوەكانەوە دیار بوو، هەرچەندە دەیانویست لەو چوارچێوەیەدا خۆیان ڕێكبخەن و ببنە پارتێكی سیاسی، بەڵام بەهۆی ئەوەی دەفتەر نەبووە حزب و شێخ عیزەدینیش ئەوەی ڕەتكردەوە كە دەفتەر هێزی چەكداری هەبێ، ئەو مامۆستا ئاینیانەی چوار دەوری خۆیان لە نێو سازمانی خەباتی نەتەوایەتی و ئیسلامی  كوردستانی ئێراندا ڕێكخست .

   خەبات بەو ماوەیەو تا ساڵی 1987 ڕۆڵێكی گرنگی لە ڕووداوە سیاسی و سەربازیەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستاندا بینی و بووە یەكێك لە پارتە سیاسیە ئۆپزسیۆنەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە دژی كۆماری ئیسلامی ئێران، لەو ماوەیەو بە قەبارەی خۆی و بەبیرو بۆچونێكی ئیسلامی و كوردانە ئاڵای خەباتی لە ژێر دروشمە قورئانیەكەی ( وجاهدوا فی اللە حق جهادە) هەڵكرد، لە ڕووی سەربازیەوە بەوپەڕی باوەڕ بەخۆبوون و پرسی كورد وەك پرسێكی ڕەوا  تێكۆشاوەو لەم بارەیەشەوە ژمارەیەكی زۆری شەهیدو بریندار هەیە.

   سازمانی خەبات لە ساڵی 1987 دوچاری لێكترازان بۆوەو دەستەیەكی لێ‌ جودا بوونەوەو ئەو بەشەی لەگەڵ مامۆستا خدری عەباسی، كەیەكێك بوو لە دامەزرێنەرانی سازمان، دواتر ناوی خۆیان گۆڕی بە (خەباتی شۆڕشگێڕ)، ئەو بەشەشی كە لەگەڵ مامۆستا شێخ جەلالی حوسێنی مانەوە، بەهەمان ناو درێژەیان بەكارو چالاكی سیاسی و ڕاگەیاندنی خۆیاندا، تاوەكو دوای ڕاپەڕین، دواتر وەك هەموو پارتە سیاسیەكانی تری ڕۆژهەڵات هاتنە نێو شارەكانی هەرێمی كوردستان و لە نزیك گەڕەكی بەكرەجۆی شاری سلێمانی بنكەو بارەگایان دانا، لە دوای ساڵی 2000یشەوە بنكەی سەرەكی و بارەگای سەركردایەتیان گواستەوە بۆ سنوری هەولێر و لە ناحیەی ڕزگاری ( تۆپزاوە ) جێگیربوون، لە ساڵی 2004یشەوە پەیڕەو پڕۆگرام و ناوی خۆیان گۆڕی بە ( سازمانی خەبات ی كوردستانی ئێران ) و ( بابەشێخ  حوسێنی ) بوو بە سكرتێری پارتەكەو تاوەكو هەنوكەش هەر سكرتێرە.

   بۆ شارەزابوون لە مێژووی بنەماڵەی مامۆستا شێخ جەلال و ڕۆڵی سیاسییان لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان بەگشتی و لە نێو سازمان بە تایبەتی و ئەو ڕووداوە سیاسیانەی لە دوای شۆڕشی گەلانی ئێرانی ساڵی 1979 كە لە ڕۆژهەڵات ڕوویانداوە و نەخش و كاریگەری مامۆستا شێخ جەلالیان بەسەرەوەبووەو تاوەكو جیابونەوەی خەباتی شۆڕشگێڕ و دواتریش هاتنە باشوری كوردستان و پەیوەندییەكانی سازمان و هەموو ئەو گۆڕانكاری و ڕووداوانەی پەیوەست بەم پارتەوە ڕوویانداوە، بە پێویستمان زانی لە ڕێگەی گێڕانەوەی مێژووی زارەكی و ئەنجامدانی چاوپێكەوتنێكی مێژووی لەگەڵ كەسایەتی سەرەكی و كوڕی مامۆستا شێخ جەلال(یەكێك لە دامەزرێنەرە سەرەكیەكانی سازمانی خەبات) و سكرتێری ئێستای سازمان، شەن و كەوێكی ئەو مێژووە بكەین، چونكە پێمانوایە گێڕانەوەی ڕووداوەكان و تۆماركردنیان لە زاری كاراكتەرە سەرەكیەكانی نێو ڕووداوەكان، بایەخ و گرنگی خۆی هەیە و دەبێتە سەرچاوەیەكی سەرەكیش بۆ لێكۆڵینەوە لە ڕووداوەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە لایەن كۆڵیارانەوە لە داهاتوودا....

                                                                       ژیلوان هەڵەدنی

                                                         هەولێر- تۆپزاوا -كانونی دووەمی 2017

بابەشێخ حوسەینی: كوڕی مامۆستا سەید جەلال حوسەینی و لە ساڵی 1965 لە شاری بانە لە دایكبووە، هەر لە تەمەنی لاوێتییەوە بەشداری لە ڕاپەرینە جەماوەرییەكان دژ بە ڕژیمی پاشایەتی كردووە و پاشان پەیوەندی بە سازمانی خەباتەوە كردووە، لە سەرەتادا لە نێو ئەم سازمانە پێشمەرگەیەكی ئاسایی بووەو لە پێشمەرگایەتیدا چەندین پلەی تەشكیلاتی بڕیوەو لە بەشێكی بەرچاوی جەبهەكاندا فەرماندەری هێزی پێشمەرگەی سازمان بووە، تا لە ساڵی 1984 زایینی لە كۆنفڕانسێكی سازمانی خەبات بە ئەندامی دەفتەری سیاسی و بەرپرسی كومسیونی سیاسی نیزامی( پێشمەرگە ) هەڵبژێردراوە، دوای ئەوەی لە كۆنگرەی سێدا لە2004، ناوبراو بە سكرتێری گشتی سازمانی خەبات هەڵبژێردراوە، لە ژیانی سیاسیی و چەكداریدا (6) جار بریندار بووە‌و چەندین جاریش لە لایەن ڕژێمی كۆماری ئیسلامیی هەوڵی تیرۆركردنی دراوە، ناوبراو تا ئێستا سكرتێری گشتی سازمانی خەباتی كوردستانی ئێرانە.

پ/ سەرەتا با بزانین ڕەچەڵەكی بنەماڵەی ئێوە كێیە؟ و مامۆستا مەلا شێخ جەلال كوڕی كێیە؟ كەی لە دایكبووە؟

بابەشێخ: ڕەچەڵەك و بنەماڵەی ئێمە لە سەیدەكانی واژەین، لە ئەسڵدا دەگەڕێیەنەوە بۆ سەیدەكانی بەرزنجە، بەڵام خۆت ئەزانی ئەوە لق و پۆپی لێ بۆتەوە، دوای دابەشبوون و زیادبوون، ئێمە لەو بەشەی سەیدەكانی واژەین كە لە كوردستانی ئێران و عێراق بوونیان هەیە، و دیارە ئەوكات بەو شێوەیە نەبووە، ئیرتبات و پەیوەندییەكی تۆكمەو تێكەڵی زیاتر لە نێوان ئەو دوو بەشەی كوردستان هەبووە، لە هاتوچۆو هەتا لە ژن و ژنخوازی، كەسێك كە هاتوچۆی كردووە وتویەتی ئەچم بۆ كوردستانی گەرمێن، یان دەچم بۆ خوارێ، یان ئەوەی كە هاتووە وتویەتی ئەچم بۆ بەشی سەرێ، بۆ نمونە شتی ئا لەو چوارچێوەیەدا، كەس و كار و تایفەی ئێمە، ماڵی چەند خاڵوانێكم، ماڵی چەند باپیرێكم لە باشوری كوردستانن، لە باپیرە گەورەكانم لە واژەی شارباژێڕ، هەتا لە زێڕینۆكی لای كارێزە هەیە، بە مەجموع هەر لەسەردەمی بابان و عوسمانییەوە باپیرە شێخ مەولانم کە باپیری باوکمە لادێیەکی  لە كن بازیانکڕیوەو هی تایفەی ئێمە بووە، تاپۆی عوسمانیشمان هەیە، ئێستا بەدەست خەڵكەوەیە، مەبەستم ئەوەیە كە شتەكە بەو نەوعە بووە، كوردستان ئەو وەختە یەك چوارچێوە بووە، حساب لەسەر ئەوە نەبووە لەم خەتەی سنوور بپەڕێتەوە یان نەپەڕێتەوە، بنەماڵەی ئێمە، هەر لە کۆنەوە بنەماڵەیەكی ئاینی بوون ، ئەوەندەی كەمن لەو گێڕانەوە و باسانی كە جەنابی باوكم باسی كردووە،. باپیرم ( قازی مەلا شێخ ساڵحی بانە) ماوەیەك قازی بووە، دوایی  شێخێکی ناودار و هاوڕێیەکی خۆی بە سەردان ڕووی لە بانە كردووە پێی وتووە تۆ كەسێكی زۆر باشی، لە قەزاوەتیشدا جاری وایە شتی هەق و ناهەق دێنەگۆڕێ‌، لەبەر ئەوەی تۆ كەسێكی زۆر زۆر پاك و گەورەی بە قسەی من دەكەی دەست لە قەزاوەت هەڵگرە، ماوەی قەزاوەتەكەی كە ئێستا بە دەقیقی نازانم بەڵام ڕوونە كە زۆر نەبووە، کەمتر لە دوو ساڵ بووە و لە بیستەکانی سەدەی ڕابردوودا بووە، ئیتر دەستی لە قازیەتی كێشاوەتەوە، باپیرم زۆری پێخۆش بووە مناڵەكانی بخوێنن، هەر لەبەر ئەوە زۆری هەوڵ لەگەڵ داون . هەر لە سەرەتاوە دەرسی بە مامۆستا شێخ عیزەدینی مامم و مامە محی الدین كە ئەمری خوای كردووە ووتوە، دیارە مامێكی تریشم لەو بەینەدا ( مامە سماییل) ئەو زوو مردووە، و پورەكانیشم، وەك پورە زەكیە و مام عەزیزیشم كە شكور لە ژیاندا ماون و مامم لە كوردستانی عێراقە، و لە براو خوشكەكانی جەنابی باوكم هەر ئەو دووە ماون، باوكم لە مەدرەسەی دینی دەستی كردووە بە خوێندن، ئەو دەرسە سەرەتاییانەی وەك ئەحمەدی و سەرف و نەحو و عەقیدەی شێخ سەمیعی واژەیی و ئەو شتانەی كە سەرەتاییو ئاسان بوون، دوایش چووە بۆ فەقێیایەتی دێهات و گوندەكانی كوردستانی ئێران و عێراق گەڕاوە و لێی خوێندوون، خانەوادەێكی   چالاكبوون، لە بواری نەتەوایەتی و هەم لە بواری كۆمەڵایەتی.

پ/لە بواری نەتەوایەتی باوكت بۆتە ئەندامی كۆمەڵەی ( ژ.ك.)، ئەوە چۆن بووە؟ تۆ زانیاریت هەیە لەسەری ؟

بابەشێخ : ئینجا من باسی ئەوەت بۆ بكەم كە چۆن باوكیشم و مامیشم چەندەیان دەور دیوە، ئینجا دێمەسەر كۆمەڵەی ژ.ك.، لە تەمەنێكی زۆر كەمدا هاتوونە مەیدانی خوێندن، باوكم نزیك  بە 14 ساڵ بووە كە باپیرم عەمری خوای كردووە، كە ئەوەش بەرەوڕووی دۆخێكی دژوار و نەدارییەكی زۆری كردوونەوە، بەتایبەت ئەوکاتە گەرمەی جەنگی دووەمی جیهانی بووە، بەڵام هەر درێژەیان داوە بەخوێندن، تەبعەن هەر ئەوان نەدار نەبوون بەڵكوو خەڵكی تریش نەداربون، بەڵام ئەوان بە فەقێیەتی و ئاوارەیی لەو مزگەوت و لەو حوجرە ژیاون و بە سەربەرزی و ڕوسورانە توانیویانە خوێندن تەواو بكەن. باوكم وەك زانایەكی دینی توانیویەتی لە باری دینییەوە و لە بواری ئەدەبیاتی كوردییەوە دەوری بەرچاو و  بەكەڵك بگێڕێ‌، بە ئیعترافی ئەو خەڵكانەی كە لە لایان خوێندوە، وە ئەو هەڵسوكەوتانەی كە خەڵكیش لەگەڵی كردووە، لەودوو سێ   مانگەی پێشوودا یەكێك لەو مامۆستایانەی كە پێشتر لە سازمان لەگەڵمانا بوو، ئەیوت نەمان دەتوانی كچەكانمان بنێرین بۆ خوێندن، دەیان وت چۆن دەبێ كچ بنێرین بۆ خوێندن، بەڵام مامۆستا شێخ جەلال پەیامی داو وتویەتی چۆن كچان نەخوێنن، فەرمویەتی نابێ‌ رێگە لە كچان بگرن بۆ خۆێندن. مامۆستا لەگەڵ ئەوەی كەسێكی زۆر موتەعەهد بووە لە بواری دینیەكەی، بەڵام قەناعەتی زۆری بەوە هەبوو، كە دەبێ لایەنی ڕۆشنبیری، زانیاریی، خوێندن و مەدرەسە بۆ هەموان بێ‌، و دژایەتی ئەو فكرە دواكەوتووانەی كردووە كە ووتراوە كچان نەچن بۆ مەدرسە و نابێ كچ بخوێنێ و ئەمە دەرسی شەیتانە .

     بە شێوەیەك كە لە ناخیاندا چەكەرەی كردووە، خزمەتی ئەو خەڵكە بكەن كە لە نیشتمانیان تێبكۆشن، خزمەتی ئەو خەڵكە بكەن كە بۆ دین تێبكۆشن، نمونەیەكی زۆر دەگمەن لەسەر خانەوادەی ئێمە، وەك ئاشكرایە لە شاری بانەو زۆربەی شارەكانی كوردستان هێندێك كەس  دژایەتی یەهودییەكانیان كردووە، ئەو گەڕەكەی ئێمەی لێ بوین ناوی گەڕەكی جولەكان بووە، باپیرەم بەتەواوی مەعنا دیفاعی لێكردوون، بەوەش باوكم بە تەمەنی مناڵی دیفاعی لێكردوون و نەیان هێشتوە زوڵمیان لێبكرێ‌، ئەو هەڵوێستەی باپیرم و خانەوادەی ئێمە لەگەڵ جووەكان بە ڕادەیێك بووە كە تەنانەت ئافرەتەكانیان لەبەر خاتری باپیرم كە مامۆستایێكی ئایینی بووە لەچكەیان لەسەر كردووە. وەك بیستوومە باپیرم ڕێگەی نەداوە كەس كێشە بۆ جووەكان دروست بكا و هەموو كات مەراسیمە دینی و تەقالیدییانەی خۆیان بە ئازادانە لە شاری بانە لەو سەردەمەدا بەڕێوەبردووە.

       ئەو فەرهەنگە لەناو خانەوادەی ئێمەدا پەیڕەو كراوە، سەرەڕای لەبەرچاو گرتنی باوەڕە ئاینییەكان، لە هەمانكاتدا وایكردووە كە مامۆستایەكی ئاینی كاریگەر بۆ ڕاگرتنی پرەنسیپی دینیش بن، بە لەبەرچاوگرتنی دابونەریتە كۆمەڵایەتییەكان و ئەو عادات و تەقالیدانەو ڕێزگرتن لە ئەدیان و بیروباوەڕی دیكەش بە ئەركێكی ئەخلاقی و ئینسانی زانراوە، مامۆستا شێخ جەلال ڕۆڵی گەورەی هەبووە لە پێكەوە ژیان لەو ناوچانەی كوردستاندا كە كاریگەری لەسەریان هەبووە، بۆ نمونە كابرای چەپ و كۆمۆنیست توانیویەتی بێتە حوجرەو مەدرەسەی جەنابی مامۆستا شێخ جەلال كە جێگای خوێندنی عیلم و زانستی دینی بووە. جەنابیان لە سەردەمی شادا هاوكاری كەسە چەپەكانی كردوەو لە حوجرەكەی خۆی شاردوونییەوە. لە لایێكی دیكەوە خەڵك زۆر كێشەی شەرعی و دینی هەبووە، كە مامۆستایانی وەك دەوترێت لێیان عاسی بووەو نەیانتوانیوە حەلی بكەن، براوەتە خزمەت مامۆستا شێخ جەلال و مامۆستا شێخ عیزەدین و ئەوان حەلیان كردوون. وەختێكیش جوڵانەوەی كورد و خەباتی كورد هاتۆتە مەیدان ئەوان هەمیشە پێشەنگ بوون، جەنابی مامۆستا شێخ جەلال لە تەمەنی لاوێتیەوە بۆتە ئەندامی كۆمەڵەی (ژ.ك.) لە شاری مهاباد ئەو وەختەی كە لەوێ خوێندویەتی، دیارە مامۆستا شێخ عیزەدەین تەئسیری هەبووە لە سەری كە بۆتە ئەندامی كۆمەڵەی (ژ.ك.)، خوالێخوشبوو مامۆستا ( مەلاعەبدوڵڵای حەسار) كە بەرپرسی كۆمەڵەی ژ.ك.  بووە و لە دوای دامەزرانی سازمان، بوو بە ئەندامی سازمانی خەبات،  لەکاتێکدا کە مامۆستا شێخ جەلال تەمەنی حەڤدە ساڵان بووە کە مەلا عەبدوڵڵا سوێندی بە جەنابی مامۆستا شێخ جەلال خواردوە بۆ ئەندامەتی لە كۆمەڵەی ژ.ك. دا.

مامۆستا مەلا عەبدوڵڵای حەسار  پیاوێكی موحتەرەم و بەشەخسیەت بوو. لە ماوەی دەسەڵاتی كۆماری كوردستانیدا مامۆستا شێخ جەلال بە شیعرەكانی كە لە گۆڤارەكانی ئەو سەردەمەدا بڵاوبوونەوە خزمەتی بە كۆمار و پرسە نەتەوەییەكە كردووە، و یەکێکە لە کۆنترین ئەو شاعیرانەی کە لە هەڵبەستێکیدا کە لە رۆژنامەی کوردستان لەوکاتەدا لە مهاباد بڵاوکراوەتەوە ناوی پێشمەرگەی هێناوە . هەرچەندە هەندێك لە ئەندامانی حزبی دیموكرات دەڵێن مامۆستا شێخ جەلال ئەندامی حزب بووە، بەڵام بە هیچ نەوعێك ئەندامەتی ئەو حزبەی نەكردووە، بەدوو دەلیل ئەویش ئەوەی كە بەرێزیان پێی وابووە كۆمەڵەی ( ژ.ك. )  تەشكیلاتێكی نەتەوەیی، كە هەموو بیرو باوەڕ و بۆچوونەكانی لەخۆ گرتووەو هەروەها گشتگیرتر و بەربڵاوتر بووە، خەڵكێكی زۆری لەگەڵ بووەو مامۆستا باوەڕی وابوو كە ژ.ك. یان هەڵوەشاندەو حزبی دیموكرات یان بە فكرێكی جیاو هیمەتی دەرەكی دروستیان كرد، ئەو كارەشی بە زیانی گەورە بە جوڵانەوەی كورد داناوە، دروستكردنی حیزبی دیموكراتی هاوشێوەی فیرقەی دیموكراتیكی ئازەربایجان كە بۆ پیشەوەری ئەوان دروستكرابوو، بەخواستی شۆڕەوی و لە باكۆ بڕیاری لەسەر درابوو، لەبەرئەوە ئەندامەتی حدكای نەكردووە .

پرسیار/ یانی ئەندامی حزبی دیموكرات نەبووە ؟

بابا شێخ :نەخێر بەهیچ نەوعێك .

پرسیار:دوای ئەوەی كە كۆماری كوردستان تێك دەچێ و زۆرینەی ئەندامانی ڕێبەرایەتی حدكا ڕوودەكەنە باشوری كوردستان، لەو ماوەیەدا باوكت لە كوێ بووە ؟ ئیشی چی بووە؟

باباشێخ : جەنابی باوكم هەمیشە كەسێكی نیشتمانپەروەر و شۆڕشگێڕ بووە، ساواك حیسابی زۆری بۆ كردووە و ترسی لێی هەبووە، بەڵام نەیتوانیوە بیگرێ لەبەر ئاستی خۆشەویستی جەنابیان لە نێو كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان و بە تایبەت لە شاری بانەدا، هەروەها باش ئەو ڕاستییەیان زانیوە كە جەنابی مامۆستا چەندەی شاو ڕژیمەكەی ناخۆش دەوێ بۆیە لێی ترساون كە هەمیشە ببێتە كۆسپێك بۆ دەسەڵات لە بانە و دەوروبەری،  پیاوانی دەوڵەتی شا لە بانە لە بۆنەو جێژنەكاندا  سەردانیان كردووە بەڵكوو لە لایەك بە سەردانكردنی هەوڵ بدەن لە ڕادەی ڕق و توڕەیی مامۆستا شێخ جەلال لە دەسەڵات و لە لایەكی دیكە ڕێژەی ئەو خۆشەویستییەی جەماوەر و پشتیوانی جەماوەر لە بەڕێزیان كەم كەنەوە . وەك ئاشكرایە مامۆستا نەک تەنیا لە ناوچەی بانە، بەڵكو لە هەموو شوێنەكانی كوردستان خاوەن جەماوەر و پێگەی كۆمەڵایەتی بووە.كە هاتۆتە بانەو بۆتە مامۆستا و پێش نۆێژ، كاری سیاسی و شۆڕشگێڕانەی درێژە پێداوە. ئەو فەقێیانەی كە لە حوجرەكانی دیكە بەهۆی كاری سیاسی وەرنەگیراون، جەنابی مامۆستا فەرمویەتی وەرن بۆ حوجرە من مەترسن، و هەموو ئەو فەقێیانەشی لە حوجرەی مامۆستا بوون، تێكۆشەر و سیاسی بوون زۆریشی ڕۆیشتونەتە دەر و لەو سەردەمەدا بوونە پێشمەرگە بۆ نمونە، مەلا ڕەحیمی وێردی، مەلا جەلالی پیرانشار. مامۆستا لەگەڵ ئەوەی لەوسەردەمەدا بەڕەسمی ئەندامەتی هیچ جەرەیانێكی سیاسی  نەكردوە، بەڵام بەواقیع ڕێبەرایەتی جوڵانەوەی نهێنی سیاسی لە بەرامبەر ڕژێمی شاداکردووە. كاتێك شا هاتە شاری بانە هەموو مامۆستاكانی ئەو دەڤەرەیان دەعوەتكرد بۆ پێشوازی  شاە، جوێ لە جەنابی مامۆستا سەید جەلال.

پ:  ئەوە ساڵی چەند بوو؟

 بابەشێخ :هاتنی شا بۆ بانە ساڵی1355 ی كۆچی خۆری بوو، دوو ساڵ پێش ئینقلاب بوو، مامۆستایان دەعوەت نەكرد. بە دوژمنی شایان دەناسی بەو شێوەیە مامۆستا بەردەوام بوو.

پ: مامۆستا ڕۆڵی چی بوو لە جوڵانەوەی1967-1968، ئەو كاتەی كۆمەڵێك لە ڕێبەران و كادرانی حدكا ئەچنەوە بۆ دەست پێكردنی شۆڕش؟

بابەشێخ :مامۆستاشێخ جەلال ڕاستەوخۆ بەشداری نەكرد، بەڵام مامۆستا مەلا ڕەحیمی وێردی، مامۆستا مەلا قادری وێردی فەقێی ئەو بوون، دیداریان كاتی دەستپێكردنی ئەو جوڵانەوەیە دیداریان لەگەڵکردووە، جەنابی باوكم شیعریشی هەیە بەسەریاندا، بە مەلا ڕەحیمی فەرمووە بەو شێوەیە زۆر خراپە، كە بە ئاشكرا دیێ‌، تەنانەت جارێك شەهید مەلا ڕەحیم داوای دیداری مامۆستا دەكات نایبینێ، چونكە گلەیی لە كەمتەرخەمییەكی بووە .باوكم پێ‌ی ڕادەگەێنێ‌ بە كەمتەرخەمی و بێخەمی هاتوچۆ دەكەی باش نییە، خەڵك ئەگەر باوەڕیشت پێنەكا لەبەر كەمتەرخەمییەكەتە، ژمارەیەك پَییان وابێ‌ لەگەڵ ساواكەو و یا دەگیرێ‌ و توش كێشە دەبن، ئەو دوو لایەنە هەردوكیان خراپە، بەڵام ڕێنماییەكانی باوكم پشت گوێ‌ دەخا. سەرەڕای گلەییەكانیش جەنابی مامۆستا شێخ جەلال بەو جۆرەش ئاگای لێی بووە و بەردەوام پەیوەندی پێوەی بووەو زۆری خۆش ویستووە.

پ: من مەبەستم ئەوەبوو زۆربەی ئەو كەسانە تەلەبە، فەقێی مامۆستا بوون ؟

بابەشێخ :نەك زۆربەیان، بەڵام ئەو چەند تەلەبەو فەقێیە ئی مامۆستا بوون.

پ:  مەلا ئاوارەش؟

 بابەشێخ : مەلا ئاوارە فەقێی نەبوە وەك ئاگادار بم، بەڵام پێوەندی لەگەڵی هەبووە، بەتایبەتی مەلا ڕەحیم، مەلا قادر پەیوەندی زۆریان  هەبوو.

پ:  دوای ئەوە باوكت لە كوێ مەلا بووە؟

كاك بابەشێخ :باوكم كە هەر ئیجازەی مەلایەتی وەرگرتووە ڕاست هاتۆتەوە بۆ ئەو مزگەوتەی كە باپیرم لێ مەلا بووە، لە بانە لەوێ مەلایەتی كردوووە تا كاتی ئینقلاب بووە، دوایش بەجێیان هێشتووە.

پ: ساڵی 1979 لەسەرو بەندی شۆڕشی 1979ی گەلانی ئێران ڕۆڵی مامۆستا شێخ جەلال چی بووە؟ چۆن توانی هاوكاری جەماوەر بێ لەسەرخستنی شۆڕش، بەتایبەتی لە ناوچەكانی بانەو دەوروبەری ؟

كاك بابەشێخ : شاری بانە لە یەكەم شارەكانی كوردستان بوو، كە خۆپیشاندانی دژی ڕژێمی شا تێدا كرا، ئەویش دوو جەوان كە لە 17 خاكەلێوەی 1357 ئەكەونە بەر تراكتۆر هەردوكیان ناویان ناسر بوو، بەهۆی كەمتەرخەمی ئورگانەكانی ڕژیمەوە گیانیان لە دەست دا، ئەو ڕوداوە دەبێتە سەرەتایەك بۆ تەقینەوەی ڕقی جەماوەر و دەستپێكردنی خۆپیشاندان لە بانە، شەوی ئەو ڕووداوە باوكم قسەی بۆ خەڵك كرد، وەزعێكی سەیرو دەگمەن بوو، چونكە  لە كاتێكدا حكومەت دەسەڵاتی هەبوو لە شارەكانی كوردستان، تەنیا لە تەورێز و تاران و چەند شاری دیكە خۆپیشاندان لە ئارادا بوو.

لەو كاتەدا مامۆستا شێخ جەلال دژی حكومەت و ڕژێمی شا سوخەنڕانی كردو  باسی كوژرانی ئەو دوو كەسە بێ‌ تاوانەی كرد، و ئەو ڕوداوەی كردە بیانوو بۆ هێرش كردنە سەر حكومەتی شاە، هەر ئەو شەوە بووبە خۆپیشاندان و لاوان چوونە سەر ماڵی بەرپرسی ساواك و بەرپرسانی دیكەی حكومەت. ترس لەوە هەبوو كە گرتن ودەستبەسەركران ڕووبدات، بەیانییەكەی دیسان خۆپیشاندان دەستی پێكردەوە، درێژەی كێشا. باوكم وەك یەكێك لە ڕێبەرانی ئەو جوڵانەوەیە نەك تەنیا لە شاری بانە ڕێبەرایەتی  ڕاپەڕینی كرد، بەڵكوو لە زۆربەی شارەكانی دیكەی كوردستان، هەر كاتێك خۆپیشاندان بكرایە بەپێی هەل و بۆكران بەشداریی كاریگەریی هەبوو، لە شارەكانی سەردەشت، بۆكان، سەقز، سنە، كامیاران، جوانڕۆ و دیواندەرە، بەبەردەوامی لە خۆپیشاندانەكاندا بەشداریی كرد. بە تایبەت لە دوای شەهیدبوونیی خەڵك بە دەست هێزەكانی ڕژیمی شا. دوو لاو لە شاری سەقز شەهید بوون، مامۆستا شێخ جەلال لەسەر گۆڕستان و لە كاتی بە خاكسپاردنیان  قسەی بۆخەڵك كرد و لە قسەكانیدا بە توندی هێرشی كردە سەر ڕژێمی شا، لەو كاتەدا هەموو كەس غیرەتی نەدەكرد جنێو بەڕژێمی شاە بدات، تەنانەت ژمارەیەك باسیان لە ئیسڵاحاتی قانونی ئەساسی دەكرد. نەیان دەوت دەبێ شا بڕوخێ و بڕوا. جەنابی باوكم لە سەر گۆڕستانی سەقز بەشای ووت شای لووت كەڵەشاخ با بڕوا دەست هەڵگرێ.  چەند كەس لەوانەی سیاسیش بوون ترسابوون و چەند كەس لەوانەی لە قەراغەوی جەماوەرەكە بوون ڕۆیشتن، ئەوانە بەحساب قاچاغ بوون و لە دەرەوەی ئێران و بە دیاری كراوی لە عێراقدا پێشمەرگە بوون دەترسان، چونكە لە سەرەتادا ژمارەیەك کە باسی ئیسڵاحاتیان دەكرد نەك ڕووخانی ڕژێمی شا، كاك ناسری ڕەزازی كە باس لەوە دەكا كام هونەرمەند یەكەمجار لە كوردستانی ئێراندا سرودی نەتەوایەتی ووتوە، بەڵگە بەوە دێنێتەوە، یەكەمین كەس كە سرودی نەتەوەیی خوێندەوە لە كوردستانی ئێراندا، ئەڵێ من بووم، دەڵێ‌ بەو نیشانەی مامۆستا شێخ جەلال لە مەیدانی ئیقبال سوخەنڕانی دەكرد، كاك ناسر دەڵێ‌ لە دوای سوخەنڕانیەكەی مامۆستا  من سرودی شۆرشگێڕانەم خوێند. بەڵێ‌  مامۆستا شێخ جەلال بە ئیعترافی زۆركەس، نەك تەنیا لە شاری بانە، بەڵكو لە هەموو شارەكانی كوردستان نەخشی ڕێبەڕو پێشەنگی جەماوەری هەبووە.

 

پ:باس لەوە دەكەن لە دوای ئینقلاب لە شاری بانە كۆمیتەیەكی ئینقلابی دروست دەكرێ ، مامۆستا سەرپەرشتی كردووە، ئەوە چۆن پێكهات ؟

بابەشێخ : لە پێشدا لە وەڵامی ئەو پرسیارەتدا دەبێ‌ بلێم كە مامۆستا، كەسێكی جیددی بووەو بە جیددی كارەكانی كردووە، هەر وەك نمونەی ئەو كۆمیتەی بانە كەباسی دەكەی. كومیتەی بانە نمونەیەكی گرینگ بوو لە حوكمەت و بەڕێوەبەریی، حوكمەتدارێكی پاك و بێگەرد و بە بەرنامە، لەو ماوەیەی ئەو كۆمیتەی كاروباری شار و ناوچەكانی دەورووبەری بانەی بەڕێوەدەبرد كە نزیكەی دووساڵی خایاند، تەنیا یەك جار دزی كراوە، دزییەكەی لە پادگانی بانە كرا. لە ماوەی كاری ئەو كۆمیتە، كەمترین خیلاف و بێ قانونی كراوە، بۆ نمونە قانونی ڕانندەگی جێبەجێكراوەو بە شێوەیەكی زۆر زۆر مونەزەم. زۆر جار جەنابی باوكم، نیوەشەو هەستاوە بەسەر ئەو كۆمیتەو مەفرەزانەدا گەڕاوە بۆ دابینكردنی ئاسایشی خەڵك. دیارە كۆمیتەی بانە لە لایەن مامۆستاوە دامەزرا، بە هاوبەشی و بەشداری چەندین كەسی  زۆر موحتەڕەم و بەڕێز، كە ژمارەیەكیان لە دامەزرانی سازمانی خەبات لەگەڵ بوون، لە كەسە دیارەكان میرزا عەبدوڵڵای نەعلبەندی بوو، كەسێكی خاوەن ئینساف و بە ئەخلاق و دەست پاك لە هەموو ڕوویەكەوە بوو، دەورێكی زۆر باشی بوو و هاوكاری باوكم بوو.

میرزا عەبدوڵڵای نەعلبەندی كە تا ئەو ساڵانەی دواییش لەگەڵ سازمانی خەبات بوو لە ڕانیە، دوایی ناچار بوو ڕۆیشتەوە بۆ ئێران، چونكە تەمەنی زۆر بوو، ماڵ  و منداڵەكەشی هەموو لە ئێران بوون، لەم ئاخیرانەدا لە مهاباد كۆچی دوایكرد. دیارە كەسانی دیكەش هەبوون، وەك عەبدوڵا ئیقدامی، ڕەشیدخان، ئەوەی بەبیرم دێ  چوار یا  پێنج كەس بوون و هەروەها چەند كەسی دیكەش هاوكاربوون بۆ نمونە شەهید مامۆستا سەید خەلیلی شەریفیان ئەوانە هاوكاریی مامۆستا بوون لە بەڕێوەبردنی كۆمیتەی بانە، كە شێوەی حكومەت و  نمونەیەكی زۆر چاكی بەڕێوەبەریی بوو.

پ: ئەی مامۆستا شێخ جەلال چ پەیوەندییەكی لەگەڵ كاك ئەحمەدی موفتی زادە  هەبووە  لە كوردستان ؟ وەك كەسایەتیەكی سوننی لە ناوچەكانی سنەو مەریوان نفوزی خۆی هەبووە ؟ ئایا هیچ پەیوەندیەك هەبووە؟

بابەشێخ :هەر لەسەرەتاوە لەگەڵ كاك ئەحمەد پەیوەندی و دۆستایەتی باشی  هەبووە، ئەو پێوەندی و دۆستایەتیە هەر لە دەورانی  حكومەتی شاوە گەرم و گوڕ بوو. كە بەرخوردی توند بەرامبەر كاك ئەحمەد كراوە، مامۆستا شێخ جەلال پێی ناخۆش بوو، ئەمن بۆخۆم شەخسەن زۆر لە ماڵی كاك ئەحمەد بووم، جاری وابووە بە حەفتە یان دوو حەفتە ماومەوە، زۆر ڕێز و ئیحترامم بۆی هەبوو، زۆریشی من خۆش دەویست، جارێك منی نارد بۆ لای دوكتورێكی تایبەتی چاو كە دۆستی خۆی بوو لە كرماشان. بەداخەوە نەوعی بەرخوردی لایەنە چەپەكان لەگەڵ خودی كاك ئەحمەد، یان نەوعی لێكدانەوەی هەندێك لەو كەسانە لە دەوری كاك ئەحمەد بوون  بوونە هۆی ئەوە كاك ئەحمەد دوور بكەوێتەوە لە كۆی جوڵانەوەی خەڵكی كوردستان بەرانبەر ڕژیمی ئێران و بە داخەوە كاك ئەحمەد كەوتە داوی ڕژیمی ئێران و بەڵێنە درۆینەكانی ئەو ڕژیمە و لە ئاكامیشدا بەهۆی شكەنجەكانی وەزارەتی ئیتلاعاتی حكومەتی ئاخوندەكان گیانی سپارد و شەهید بوو .

پ: هۆكار چی بوو لەگەڵ مامۆستا شێخ جەلالدا هەماهەنگیان نەكرد لە دروستكردنی سازماندا؟

بابەشێخ : هەلومەرجەكە لەوە تێ‌ پەڕی بوو تا كاك ئەحمەد لەگەڵ جوڵانەوەی سیاسی و چەكداری خەڵكی كوردستان بكەوێ‌. كاك ئەحمەد پێی وانەبوو جوڵانەوەی چەكداریی لە بەرامبەر ڕژێم كارێكی دروستە، بە تایبەت كە لەجوڵانەوەدا هێزی چەپی زۆر دەبیندرا، بوونی هێزی چەپی ڕادیكاڵ لەو سەردەمەدا بۆ كاك ئەحمەد بەربەست بوون، دیارە ئەوە لێكدانەوەی خۆمە. كاك ئەحمەد پێی وابوو ئەو جوڵانەوەیە زیاتر چەپەكان دەوریان هەیەو ئەو جێگەی نابێتەوە، لە لایێكی دیكەوە پێ‌ وابوو خومەینی درۆ ناكا لە بەڵێنیەكانی بە كورد، بەڵام دەركەوت بۆچوونەكەی وا دەرنەچوو و خومەینی هەم درۆی كردو هەم جینایەتی خوڵقاند، لە ئاكامدا بە داخەوە  بەشێوەیەكی زۆر ناجوامێرانە كاك ئەحمەد گیراو  شكەنجەی زۆر دراو دەگوترێ‌ دەرمانداویان كرد كە ئەو سەممەی لە ماوەی زینداندا دایانێ‌، بووە هۆی لە ناوچوون و كۆچی دوایی .

پ: مامۆستا دەوری چی بوو لە كاتی پێكهێنانی حكومەتی كاتی دوای شۆڕشی گەلان، لە كاتی حكومەتی بازرگان و ئەوانە؟

بابەشێخ : دەوری مامۆستا شێخ جەلال زیاتر لە سنووری كوردستاندابوو. بۆ نمونە پارێزگاریكردن لە ئوستانی كوردستان و شاری سنەو تەنانەت ناردنی هێزی پێشمەرگە بۆ پارێزگاریی كردن لە ئیبراهیم یونسی ئوستاندارەكەی لەسەر داوای ئییبراهیم خان، و هەروەها ئیدارەی شاری بانە و ڕێنوینی كردنی شارو ناوچەكانی دیكەی كوردستان بوو. ئەو هێزی پێشمەرگەیەی لە ژێر دەستی مامۆستا شێخ جەلال دا بوون، پارێزگاری شۆێنە حەساسەكانی شاری سنەی كرد، ناوەندی ئوستانی كوردستان بە دەست هێزی پێشمەرگەی ژێر فەرماندەیی مامۆستا بوو بۆ نمونە مەقەڕی ئوستانداری، ڕادیۆ و تەلەویزیۆن، بیمارستان و بنكەی پۆلیس. ناوی ژمارەیەك  لە سەرپەلەكان ( مام ڕەحمان كەریمی باوكی شەهید ئەبوبەكری كەریمی، علی حاجی عەتتار بوو، كوێخا شەریفی میراوا، كۆێخا كەریمی  بڵەسەن و قاراغای سیاومە) هتد ....

پ:  دوای ئەوەی دانوستان لە نێوان حكومەتی كۆماری ئیسلامی ئێران و هەیئەی نوێنەرایەتی كورد دەست پێدەكات، مامۆستا شێخ جەلال ڕۆڵی چی بوو لە دانوستانەكاندا لە كاتی گەڵاڵەی 8 ماددەی ؟

بابەشێخ :مامۆستا یەكێك بوو لەئەندامانی ڕاوێژكاری گەڵاڵەی هەشت ماددەیی، بەبیرم دێ كە لە مهاباد لە ماڵی ( میرزا ڕەحیم خەڕازی ) كۆبوونەوەی هەیئەتی نۆێنەرایەتی كورد و نۆێنەرانی حكومەتی ئێران بوو، جەنابی مامۆستا شێخ جەلال بەشداری كۆبوونەوەكە بوو. جەنابی مامۆستا بە هەموو شێوەیەك موخالفی مادەی 8 بوو كە باس لە دەركردنی كوردانی عیرَاق و بە تایبەت بارزانییەكان دەكات، و هەمیشە ماددەی 8 پێ‌ خراپ و نابەجێ‌ بوو، بەهیچ شێوەیەك مەوافقی نەبوو.

پ: هەندێك پێیانوایە ( دكتۆر قاسملو ) هەندێكی تر دەڵێن( شێخ عیزەدین) هەندێكی تر دەڵین ( فوئادی مستەفا سوڵتانی و سەڵاحەددینی موهتەدی )، تۆ چۆن دەیبینی ؟

بابەشێخ :من پێم وایە ئەو كەسانەی كە ئەو گەڵاڵەیان داڕشتووە، یان كە هەموو مادەكانیان داڕشتوە بێبەش نین  لەوكارە خراپ و نادروستە، ڕاستە بە زۆرینە دەنگیان داوە و كەمینە نەیتوانیوە كاریگەری هەبێ، بەڵام بێگومان دكتۆر قاسملو، كاك فوئاد ڕۆڵی بەرچاویان هەبووە لە داڕشتنی ئەو گەڵاڵەو ماددەی 8 .

پ: قەت باوكت بۆی باس نەكردووی كە كێ ڕۆڵی هەبووە؟

بابەشێخ :بەڵێ، هەتا وتووێژیشی هەیە لەسەر ئەوە كە ئەم موخالفی ئەوەبوو، بەڵام ئەو دوانە ڕۆڵی سەرەكیان هەبووە لەگەڵ كاك سەڵاحی موهتەدی، بەڕاستی ئەو سێ كەسە ڕۆڵی سەرەكییان هەبووە لە داڕشتنی ئەو گەڵاڵەیە كە پێی دەڵین گەڵالەی (هەشت ماددەیی)، چونكە ئەوكاتە بەنەوعی بیركردنەوەی ئەوان كە لە كوردستانی باشور بوون، هەڵوێستی پارتی دیموكراتیان لە باری سیاسەت بە نزیك لە ئەمریكا دەزانی كە ئەوان پێیان دەوت ئیمپریالیمزمی جیهانی و هەموو هەوڵیان بۆ لە ناوبردنی بلوكی ِۆژئاوا و بلوكی سەرمایەداری بوو. ئەوان پێشتریش  لە كوردستانی عێراق بوون و لە سەردەمی شۆڕشی ئەیلول، كێشەی كۆنیان لەگەڵ پارتی دیموكرات هەبوو.

ئەوكات عەبدوڵائیسحاقی ( ئەحمەد تۆفیق ) سكرتێری حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێرانێ بوو و لە مەلا مستەفای بارزانی نزیك بووە، دكتۆر قاسملو لە مەلا مستەفا دوور بووە، وە پێی وابووە مەلامستەفا زیانی بە حیزبی دیموكرات گەیاندووە گۆیا بەشێك لە هۆكان بۆ دژایەتی كردنی پارتی، پشتیوانی كردنی  پارتی بووە لە ئەحمەد تۆفیق. بەداخەوە ئەو جۆرە بیركردنەوە باڵی كێشا بەسەر ڕەوتی ڕوداوەكانی سەرەتای جوڵانەوەی خەڵكی كوردستان وكاریگەری خستە سەرهەڵۆێست و سیاسەتەكان لەو سەردەمەدا.

پ: دواتر هەندێك ڕووداو ڕوودەدات لەناو كوردستانی ڕۆژهەڵاتدا، وەك ڕووداوی سنەی خوێناوی ( لە ساڵی     1358  ه. ش) ئەوە چۆن بوو، مامۆستا ڕۆڵی چی بوو؟

بابەشێخ: ئەو كاتەی كە ئەو شەڕە دەستی پێكرد حكومەت بیانوی دەستكەوت بە مەبەستی هێرشكردنە سەر شاری سنە، خەڵكیش خۆراگری كرد، دوای ئەوەبوو تاڵەقانی هات بۆ سنە ڕێككەوتنێك كرا لەسەر ئەوەی كە ئاگربڕ ئەنجام بدرێ پ:  ئەوە دەكەمە پرسیارێك، ئایا پەیوەندی مامۆستا و خاڵخاڵی چی بووە؟ كەی بوو؟ نامەیەكی بۆنوسیوە؟

بابەشێخ : ئەو كاتەی لە شار دەرچووین ڕوومان كردە شاخ و سەرەتای دەستپێكی خەباتی شۆڕشگێڕانە، خەڵخاڵی دوونامەی بۆ جەنابیان نوسی كە ئامادەیە كوردستان بداتە دەست مامۆستا ، كە ئاگربڕی كاتی بوو درێژخایەن نەبوو، باوكیشم لەو كۆبوونەوانە ئامادەیی هەبوو، هیچ پێی خۆش نەبوو ئەو شەڕە، دیارە بەرنامەی ڕژێم ئەوەبوو كە مافەكانی گەلی كورد نەدا، سەرەڕای ئەو ڕێككەوتنەش دەستیكرد بە هێرش بۆ سەر كوردستان، پێشمەرگەی موسوڵمانی كوردیان دروستكرد بە مەبەستی ناكۆكی دروست كردن و ئاژاوە نانەوە لە شارەكانی كوردستان.

پ :دوای ئەوە كۆمەڵێك ڕووداوی تر ڕوودەدات مەسەلەن كۆچی مەریوان، هەر لەو سەروبەندەدا كۆمەڵێك شەڕ ڕوودەدات مامۆستا ڕۆڵی چی بوو؟

بابەشێخ : كۆچی مەریوان ئەوە شتێكی تایبەت بوو بە شاری مەریوان، بە جۆرێك هاودەنگی بوو لەگەڵ خەڵكی مەریوان، ئەو جۆرە ڕووبەڕووبونەوە لەگەڵ دەسەڵاتدا، ئەوە شتێكی تایبەت بوو بە شاری مەریوان و ئەوەندەی ئاگادار بم مامۆستا دەوری ئەوتۆی نەبوو.

پ: لە ڕیفراندۆمی دەنگدان بە كۆماری ئیسلامی مامۆستا شێخ جەلال ڕۆڵی چی بوو؟

بابەشێخ :لە ڕیفراندۆمدا زۆرینەی كورد بە یەك دەنگ باوەڕی بەوەبوو، كە بە هیچ شێوەیەك دەنگ نەدەن و بەشداری ڕیفراندۆم نەكەن، مامۆستا هەمیشە ڕای وابووە كە خەڵك ئازاد بێ‌ لە دەنگدان و هەڵبژاردن. هەر لەبەر ئەو ڕوانگەیەی  زۆر بە جیددی دژایەتی شانۆگەری ڕیفراندۆمی كرد.

پ :هەڵویستی مامۆستا لەسەر فتوای جیهادی خومەینی بۆ هێرش بۆ كوردستان چی بوو؟

بابەشێخ :بێگومان هەر ئەوەی كە مانگی هەشتی ساڵی 1979 مامۆستا بەرامبەر ئەو هێرشە وەستا، مامۆستا هێزی سیاسی نیزامی خۆی وەڕێ خست ئامادەی كرد، دیارە ئەوە لە چوارچێوەی دەفتەری ( مامۆستا شێخ عیزەدین) بوو، بەڵام بەشی هەرەزۆری ئەو هێزە لە ژێر دەستی مامۆستا شێخ جەلال بوو. ئەو هێزە بەكردەوەو لە بەرامبەر فەرمانی جیهادی خومەینی وەستاوە، لە 10ی خەزەڵوەری  1358دا گەورەترین هێزی ڕژیمی ئێران لە شاری بانە تەفروتوناكراو زیاتر لە 70ماشێن ( ئۆتۆمبێلی) سەربازی لە ناوبرا و لە دوای ئەو شەڕە خومەینی ناچار بوو بڵێ خەڵكی كوردستان من دەنگی ئێوەم بیست، ئیعلانی ئاگر بڕی كردو شەڕی لەگەڵ كورد وەستاندو داوای مزاكەرەو وتوووێژی كرد لەگەڵ خەڵكی كوردستان . 

پ: بەس پێش ئەوە ئەبینین دەفتەری مامۆستا شێخ عیزەدین هەبوو، ئایا ڕۆڵی مامۆستا شێخ جەلال چیبوو لەو دەفتەرە، ئایا كێ مامۆستا شێخ عیزەدینی هاندا ئەو دەفتەرە دروستبكا؟ چونكە بۆچوونی جیاواز هەیە لەسەر دروستكردنی ئەو دەفتەرە؟

بابەشێخ :ئەمن پێم وایە خودی دەفتەرەكە شتێكی خراپ نەبوو ئەگەر مەبەستەكە ئەوە نەبووبێ‌ ڕێگە لە دروست كردنی تەشكیلاتێكی سیاسی لە لایەن مامۆستا شێخ عیزەددینەوە بگرن. بە پێویستی نازانم ناوی كەس بێنم كە ڕۆڵیان لە دروستكردنی دەفتەردا هەبوو، بەڵام دەزانم مامۆستا شێخ جەلال یەكێك بوو لە ئەندامانی ئەو دەفتەرە و بەشی سەرەكی باڵی سەربازییەكەی لە ئەستۆ بوو. ئەوكەسانەی لە دەفتەریش بوون، زۆربەیان لە كەسە چەپەكان بوون، كەسانی موسوڵمانیشی تێدا بوو، بەڵام زیاتر لە كەسانی چەپ بوون. پێموایە لە نێوان ئەحزابی سیاسی كورستاندا ئەگەر لەسەر هیچ هاودەنگی نەبووبێ‌، بەڵام لەسەر یەك بابەت ڕێككەوتن هەبوو كە ئەویش  نەهێڵن مامۆستا شێخ عیززەددین ببێتە خاوەنی حزبی سیاسی. ئینجا ئەگەر دروستكردنی دەفتەریش هەر لەسەر ئەو بنەماو ئەساسە بوبێ كە ڕێگری بكات لەسەر دروست كردنی تەشكیلاتی سیاسی لە لایەن مامۆستا شێخ عیزەددین و یا هۆێك بێ بۆ ڕێگە گرتن لە بەشداری بەرێزیان لە لایەنێكی سیاسیدا، ئەمە خۆی قسە هەڵگرە، بەڵام ئەوەی بۆ من ڕوونە، دەفتەری مامۆستا ئەگەر زەمینەی ئەوەی دروستكردایە و ببوایە بە حزبێكی سیاسی زۆر كارێكی گرینگ دەبوو.

پ: باشە بۆچی نەیكرد بەحزب؟ كەچی مامۆستا شێخ جەلال حزب دروست ئەكا لە لای دەفتەرەكەی ئەوەوە؟

بابەشێخ : ئەمن پێم وایە، ئەوانەی نەیانهێشت، مامۆستا شێخ عیزەدین بەشداری لە پێكهێنانی جەرەیانێكی سیاسی بكات كارێكی هەڵەیان كرد. چونكە بوونی هێزێكی سیاسی لە ژێر كاریگەری مامۆستا شێخ عیزەددین حوسەینی خزمەتی دەكرد بە دۆزی ڕەوای گەلی كورد. كۆمەڵەو دیموكرات ئەگەر لەسەر هەموو شتێك  ئیختیلافیان بووەو تەنانەت شەڕی چەكداری لە نێوانیان دروست بوو، بەڵام لەسەر یەك مەوزوع هاوهەڵوێست بوون ئەویش  مامۆستا شێخ عیزەدین نەبێتە خاوەنی حزبی سیاسی، بە چەند دەلیل، بەو دەلیلەی كە مامۆستا شێخ عیززەدین ببوایە بە حزبی سیاسی هەم كۆمەڵەو هەم حیزبی دیموكرات لاواز دەبوون، بۆیە ئەوانە لانی كەم لەسەر ئەو بەشە هاو نەزەربوون كە مامۆستا شێخ عیزەدین نەبێتە خاوەنی حزبی سیاسی، كە بەڕاستیش هەم مامۆستا شێخ عیزەددین زیانی سیاسی بەركەوت و هەم جولانەوەی سیاسی كوردستانیش. كاتێك مامۆستا شێخ جەلال و شەهید مامۆستا عەبدلوڕەحمانی زەبیحی و شەهید حامید بەگی جاف لە هەوڵدا بوون بە پشت بەستن بە مامۆستا شێخ عیزەددین تەشكیلاتێكی سیاسی دامەزرێنن و تەنانەت گەڵاڵەی ئەساسنامەیان داڕشت نزیك لە بیروبۆچوونی وەك كۆمەڵەی ( ژ.ك.) وەك باس دەكرێ‌ تا مامۆستا شێخ عیزەدین مەوافق بوو زۆری پێ‌ باش بووە، بەڵام  لە سەروحەددی ڕاگەیاندنیدا نەیانهێشت. بە مامۆستا شێخ عیزەدینیان دەوت تۆ ڕێبەری هەموو كوردی، چ پێویست دەكا حیزبت هەبێ، بەڵام ئەمە فێڵ بوو. مامۆستا شێخ عیزەدین ئەو هەموو زەحمەتەی كێشا لە جوڵانەوەی كوردا، نەیان هێشت یادگاریێكی سیاسی بەرچاوی لە دوا بەجێ‌ بمێنێ‌. زەحمەتەكانی، تێكۆشانی دەورانی ڕاپەڕینی خەڵكی كوردستان، زەحمەت و ئاوارەیی لە شاخ و سەداقەت و ئەخلاقی جوانی سیاسی و تایبەتمەندی باشی دیكە زۆر بوون بۆ ئەوەی تا مامۆستا شێخ عیزەدین لە سەروی لایەنێكی سیاسیەوە بێ‌. سەیرەكە لەوەدا بوو ئەوانەی كە ڕێگەیان لەوە گرت مامۆستا شێخ عیزەددین حیزبی سیاسی پیك بێنێ‌ داوایان دەكرد دەفتەری مامۆستا هێزی پێشمەرگەی نەمێنێ‌ و مامۆستا شێخ  جەلال ئەو هێزی پێشمەرگەیەی كە گەورەترین فیداكاری و قارەمانیان لە خۆیان نیشانداوە هەڵوەشێنێتەوە.

پ: ئەی لە كاتی شەڕی سێ مانگەدا دانوستان لە بەینی حدكا و خومەینیدا دروست دەبێ، ئایا مامۆستا شێخ جەلال لەو سەروبەندەیا ڕۆڵی چی بوو؟ پرسی پێدەكرا یان ڕۆڵێكی دیاری هەبوو؟

بابەشێخ: تەنیا حدكا خۆی ئەو دانیشتبوو ووتوێژانەی دەكرد، مامۆستا هەمیشە پێیوابوو جمهوری ئیسلامی مافی كورد دابین ناكا. ئەو ڕاستییەی كە ڕژیم مەبەستی لە ووتوێژ تەنیا فێڵ و چاوبەست بوو، لە ئەحزابی كوردستانی ئێران ئاشكرایە. مامۆستا شێخ جەلال لە سەرەتاوە پیێوابوو ڕژیمی ئێران درۆ دەكات هەر بەو مەبەستەش وەڵامی توندی بە داواكەی خەڵخاڵی داویەوە.

پ:  ئەوە دەكەمە پرسیارێك، ئایا پەیوەندی مامۆستا و خاڵخاڵی چی بووە؟ كەی بوو؟ نامەیەكی بۆنوسیوە؟

بابەشێخ : ئەو كاتەی لە شار دەرچووین ڕوومان كردە شاخ و سەرەتای دەستپێكی خەباتی شۆڕشگێڕانە، خەڵخاڵی دوونامەی بۆ جەنابیان نوسی كە ئامادەیە كوردستان بداتە دەست مامۆستا شێخ جەلال و مامۆستا شێخ عیزەددین و هەروەها لەگەڵ خومەینی كۆببنەوە.

پ: ئەمە ساڵی 1979 بوو؟

بابەشێخ :بەڵێ،  لە سەرەتای دەستپێكی ئاڵۆزییەكان و بە دوای هێرشی یەكەمی هێزەكانی ڕژیم بۆ سەر كوردستان.

مامۆستا جوابی نامەی خاڵخاڵی داوە، كە زۆر جدی و توند  بوو، پێ‌ ڕادەگەێنێ‌ دەبێت لە كوردستان بڕواتە دەرەوە، ئەو ڕژێمە دەبێ مافی خەڵك دابین بكات. لە كاتێكیشدا لە قۆناغێكی هەستیاردابووین، وەك دەڵێن ئەستێرەیەكمان بەئاسمانەوە نەبوو. نامەكە لە ڕێگەی (مەلا كەریمی  دۆڵەگۆێر) خوا لێیخۆش بێ‌ نێردایەوە بۆ خەڵخاڵی كە هەر ئەویش نامەی خەڵخاڵی هێنابوو بۆ مامۆستا.

پ: هەر لەو سەرو بەندەی دانوستانەكاندا بوو؟

بابەشێخ :لەو سەروبەندەدا هەر ئەو نامەیەی خەڵخاڵی بوو كە وەڵام درایەوە  و  دوای داگیركردنی شارەكانی كوردستان ئێمە ئاوارەبووین .

 مامۆستا باوەڕی بە ووتوێژ لەگەڵ وتوێژ لەگەڵ جمهوری ئیسلامی نەبوو، چونكە ئەو حكومەتە هەر لە سەرتاوە دەستی دایە توندوتیژی بەرانبەر بە خەڵكی كوردستان و ئازادیخوازان و هەروەها ئامادە نەبوو مافی كورد بدات .

پ: لەساڵی 1980دا كۆمەڵێك شەڕو پێكدادان لە ناوچەكەدا بووە، یانی پێش دامەزراندنی سازمان؟

بابەشێخ :كاتی خۆیلە ناوچەی كەرەفتوی سەقز،  شەڕ لە نێوان چەندین ئاغاو جوتیاران ڕوویدا، مامۆستا چوو بۆ كۆتایی هێنانی ئەو شەڕە و هەوڵی ئەوە بوو خوێن نەڕژێ، كاتێك چوونە ئەوناوچەیە، هێزەكانی ڕژێمی ئێران هێرشیان كردنە سەر، لە سەرەتادا مۆتۆڕسیكلێتی پاسدارەكان دەبینن، دواتر هێزی بەدوادا دێت و دەبێتە شەڕ، شەڕێكی زۆر نابەرابەر دروست دەبێ‌. شەهید كاك عەبدولكەریمی حوسەینی برام، دەورێكی زۆر گەورەی هەبوو لەو شەڕەدا.

مامۆستا هەمیشە دەوری ئاشتی و چاكسازی دەبینی لە نێو كۆمەڵگەدا، دژی ئەوەبوو كە ئەوە ئاغایە ئەوە شێخە ئەوە فەقیرە، هەمیشە ویستویەتی ئاشتی كۆمەڵایەتی، تەبایی لە نێو چین و تووێژەكانی كوردستاندا هەبێ، چوونكە پێی وابوو لە كێشەو ناكۆكی كەس ئیسفادە ناكات.

پ: ئەمەوێ بچینە سەر دروستكردنی سازمان، چۆن مامۆستا شێخ جەلال سازمانی دورستكرد؟ كێ بوون هاوكارەكانی ؟ بۆچی مامۆستا شێخ عیززەدین كە پێشتر بەیەكەوە لە یەك دەفتەردا بوون نەهاتە نێو سازمانەوە؟

 بابەشێخ :كاتێك مامۆستا شێخ عیزەدین فەرموی من هێزی سەربازیم نییە، هێزی پێشمەرگەم نییە، ئەو خەڵكانەش كە لە دەوری مامۆستابوون ،كەسانی خاوەن باوەڕو بۆچوونی جیاواز لە حزبی دیموكرات و لە ئەحزابی دیكەو لە كۆمەڵە بوون، ئەوان نەیان دەتوانی كاری سیاسی بكەن، لەگەڵ  ئەو دوو جەرەیانە سیاسییە، گەیشتنە سەر ئەو قەناعەتەی كە ئەم تەشكیلاتە نەفەوتێ، شەهید دراوەو لە ماوەی ئەو دوو ساڵەدا، تێكۆشان و خەبات كراوەو هێزێكی گەورەی كۆماری ئیسلامی بە دەستی ئەو هێزە پێشمەرگەیە لەناو چووە، خومەینی ناچار كردبوو وتووێژ قبوڵ بكات، كەوایە هەم لەباری فكرییەكەوە هەم لە باری پراكتیك و كارییەوە ناتوانن لەگەڵ جەرەیانێكی دیكەی سیاسی بن، بۆیە گەیشتنە سەر ئەو قەناعەتەی تەشكیلاتێكی سیاسی پێك بێنن. لە دروستكردنی ئەو جەرەیانەی كە پێشتر باسمكرد مامۆستا زەبیحی تیابوو، بەڵام مامۆستا شێخ جەلال بە هاوكاری مامۆستا مەلاكەریم ساردەكۆسانی مامۆستا مەلا خدر و مەلا سەید خەلیل و...هتد سازمانی خەباتیان دروستكرد.

پ: وەك بزانی ناوەكەی چیی بوو؟

بابەشێخ :ناوی ئەو تەشكیلاتەی مامۆستا زەبیحی لە سەرەتای هەوڵەكان بۆ دامەزراندنی لەگەڵ بوو نازانم، بەڵام دوایی سازمانی خەبات دروستكرا، كەسانێك لە حزبی دیموكرات باسی ئەوەیان دەكرد پەیڕەوپڕۆگرامەكەی لە پەیڕەو پڕۆگرامی حیزبی دیموكڕات كۆپی كراوە. كاك كەریمی حیسامی نامیلكەێكی لەسەر نوسیبوو بە ناوی ( چەند قسەیەك لەگەڵ خەبات ) .

بەڵام ئەمە كاری جەمعی بوو، نەقشی سەرەكی و ئەسڵی لە دامەزراندنی سازمانی خەبات بە واقیع بەپێی شتە مێژوویەكان و ئیعترافی دۆست و ئیعترافی دوژمنیش كە مامۆستا شێخ جەلال لە تەسبیتی سازمانی خەبات دەوری سەرەكی گێڕاوە. ئەوانەشی كە سازمانی خەباتیان بەجێهێشتوە ئەو ڕاستیەیان دووپات كردۆتەوە كە مامۆستا شێخ جەلال یەكێك لە هۆ سەرەكیەكانی جێگیربوونی سازمانی خەبات بووە .

پ: ئەی دوای دروستكردنی سازمانی خەبات پەیوەندی لەگەڵ حزبی دیموكرات چی لێهات ؟

بابەشێخ :  لە سەرەتاوە پێوەندیەكانمان باش نەبوو لەگەڵ حیزبی دیموكرات.

پ: هۆكاری چی بوو پەیوەندیەكان باش نەبوون ؟

بابەشێخ : باشتر وایە لە حزبی دیموكرات بپرسرێ، هۆی چییە باشتان نەكردووە، كاتێك شەڕ لە نێوان دوولایەن ڕوو دەدا، دەبێ لە خاوەن هێزی زیاتر بپرسی كە بۆچی شەڕت كرد؟ نابێ لە لایەنی كەم هێزتر پرسیار بكرێ‌. بەڕاستی ئێمە لە سەرەتای جوڵانەوەی مافخوازانەی كوردستان هەر هەوڵمان بۆ تەبایی و یەكڕیزی داوە، ئەگەر هێرشمان كرابێتە سەر، دیفاعمان لە خۆمان كردوە. بە بۆچوونی من حزبی دیموكرات دەیویست تەنیا خۆی یەكەم هێزی كوردستان بێ‌ و جەرەیانی سیاسیتر یا بوونیان نەبێ‌ و یا زۆر لاوازو بێ‌ توانا بن. بە داخەوە لە ساڵاننی دەیەی 60ی كۆچی خۆری مەبەستی بوو شەڕی سەرانسەریمان لە دژ ڕابگەیەنێ، ئەمە ئیعترافی یەكێك لە ئەندامانی پێشووی دەفتەری سیاسی خۆیانە. بۆیە بەڕاستی تەنیا بیركردنەوەی خۆسەپێنی و تاكرەوی و تاك حیزبی وایكرد ئەوشتانە ڕووبدات، لە ئێستادا بەخۆشیەوە هێندێك گۆڕان بەسەر بۆچوونەكانی ڕابردوویان  هاتووە.

پ: ئەو پێكدادانە چی بوو كە لە بەینی ئێوەو حدكا ڕوویدا؟

بابەشێخ :پێكدادان و ئاڵۆزیەكان كەم نەبوون .ئینجا كامەیان؟

پ: لە ساڵی 1981دا دا شەڕتان كردووە؟

بابەشێخ :حدكا هێرشی كردە سەر بارەگاكانمان، چەند بارەگای سازمان لە لایەن حزبی دیموكراتەوە گیران، پێشمەرگەی سازمانی خەبات  شەهید نەبوو، بەڵام چەند  پێشمەرگە  برینداربوون، بنكەكانی سازمانی خەبات لە سارتكێی سەردەشت، شقۆیفی سەقز، قاقڵاوای بۆكان، شخەڵ لە سەردەشت، سنگان لە شنۆ دیارە ئەوەندەی  لەبیرم بێ، لە لایەن حدكاوە گیراون، چەندین جار كادری هێزی پێشمەرگەمان لە لایەن دیموكراتەوە هێرش كراوەتە سەریان و گیراون و چەك كراون، بێگومان هەمیشە دیفاعمان كردووە، لە هێندێك ناوچە، سازمانی خەبات هێزی بووە خۆراگری زۆر كراوە. ئەوە مێژووەیەكی ناخۆش و تاڵە لە مەودای جوڵانەوەی كوردداو لە پەیوەندی حدكا لەگەڵ سازمانی خەبات .

پ: ئایا شێخ مادحی  شێخ عوسمان كە حزبی ڕزگاری دروستكرد لەگەڵ مامۆستا شێخ جەلال پەیوەندیان هەبووە؟

بابەشێخ : جەنابی شێخ عوسمان كەسێكی گەورە بوو، جەنابی باوكم زۆر ڕێزو ئیحترامی بۆی هەبوو.

پ:لەگەڵ كوڕەكەیدا من مەبەستمە ؟

بابەشێخ :جارێك مشكلاتیان هەبوو هاتن، ئەو كات كۆمەڵە هێزی ناردە سەریان و لێیدان، هاتن داوای هاوكاریان كرد بۆ ئەوەی فریای ئەفرادیان بكەوین، ئەگینا ئیرتیباتێكی ئەوتۆ لەگەڵ كوڕەكەیدا نەبووە.

پ: ئەی لەگەڵ كۆمەڵەدا پەیوەندی چۆن بووە؟

بابەشێخ : كۆمەڵە چەند جار كێشەی بۆ دروستكردوین، بەڵام بە ئەندازەی حدكا نەبووە. قسەیەكی خۆشی جەنابی باوكم سەبارەت بە كۆمەڵە. قەرار بوو مامۆستا شێخ جەلال 50 چەك بدات بەكۆمەڵە. هەر لەو سەروبەندەدا كۆمەڵەش چەند كەسی لە ڕیزەكانی سازمانی خەبات فریوداو بە چەكەكانیانەوە چوونە لای كۆمەڵە، هەرچەند داوای چەكەكانمان كرد نەیانداینەوە. دیارە پێشتر جەنابی مامۆستا بەڵێنی دابوو هاوكاری كۆمەڵە بكات و 50 چەكیان بداتێ‌، بەڵام دوای ئەو كارەی كۆمەڵە، جەنابی مامۆستا فەرمووی، بڕۆن بە كۆمەڵە بڵێن واز لە شۆڕش بێنن بچن حیساب فێربن،  ئەوان گوناحن  پێنجیان پێ لە پەنجا زیاترە. بەلێ‌ لە گەڵ كۆمەڵەش كێشە هەبوە، بەڵام كێشەكانی كۆمەڵە لەگەڵ سازمانی خەبات بە ڕێژەی حیزبی دیموكرات نەبووە.

پ: لەگەڵ چەپەكان پەیوەندیتان چۆن بووە؟ بۆ نمونە لەگەڵ حزبی تودە؟

بابەشێخ :لەگەڵ تودە هیچ پەیوەندیمان نەبووە، پێمان وابو وسیاسەتێكی هەڵەیان هەبووە، لەگەڵ چریكی فیداییش لە سەرەتادا پێوەندیمان باش نەبوو، چونكە ئەوان بیركردنەوەیێكی توندیان هەبوو، تەبلیغاتیان دەكرد كە مامۆستا هاوكاری لەگەڵ حزبی بەعس دەكات، بەڵام لە دوای لێكترازان و ئینشعاب لە ناوچریكەكاندا پێوەندیمان لەگەڵ چەند لایەنی چریكی فیدایی وەك ئەقەلیەت و شوڕای عالی .. هتد باش بوو. بەگشتی لەگەڵ ئەو هێزانەی كە لە دژی ڕژیمی ئێران تێكۆشاون پەیوەندیمان باش بووە، بەڵام بەداخەوە چریكی ئەكسەریەت و حیزبی تودە چونەوە بۆ لای ڕژیم و خیانەتیانكرد.

پ: ئەی لەگەڵ ئەقەلیەت ( چریكی فیدایی ئەقەلیت)  پەیوەندیتان هەبوو؟

بابەشێخ :بەڵێ لەگەڵ ئەقەلیەت پەیوەندیمان هەبووەو هەیە ئەوان لە ناوچەدا بوون و بەردەوام بوون لە تێكۆشان بەرانبەر ڕژیم. تەنانەت جارێك حزبی دیموكرات چەكی كردن ئێمە هاوكاریمان كردن و هێزمان لەگەڵ ناردنەوە بۆ ئەوەی توشی كێشە نەبن، چونكە چەك و سیلاحیان بۆ دیفاع لە خۆیان بەرانبەر بە هێزە چەكدارەكانی ڕژیم پێ نەهێشتبوون.

پ: كاك بابەشێخ ئەمەوێ باسی ئەوە بكەین، كۆمەڵێك ئینشیعاب لە نێو حزبی كوردیدا ڕوودەدات، حزبی ئێوەش بەدەر نییە لەوە، ساڵی 1987 لە24/5/1987، جەماعەتێك جیادەبنەوە، ئایا هۆكاری ئەو جیابونەوەیە چی بوو؟ بەتایبەت باس لەوە دەكرێ مامۆستا مەلا شێخ جەلال ویستویەتی كۆمەڵێك خەڵك بێنێتە سەركردایەتی، بەڵام جەماعەتی مامۆستا مەلاخدرو ئەوان ڕازی نەبوون، ئایا ڕاستە؟

بابەشێخ :لە سەرەتادا با ئەوە بڵێم كە هیچ جیابونەوەیەك بە قازانج نییە. زیانەكانی  جیابونەوەو ئینشیعابات زۆر گەورەترو قورسترن لەوەی كە ئێمە لە ناوخۆدا موشكیلاتێكیشمان هەبێ. مەبەستم ئەوەیە حەوانەوە بەیەكەوە، سەرەڕای ناخۆشیەكان و بەربەستەكان كە هەیەتی، هەزار جار باشترو كەم زیانترە لەوەی كە ئینشیقاقات و ناكۆكی و جیابونەوە ڕووبدات. بەو دەلیلەی لە هەر جیابوونەوەو ناكۆكیێك دوژمن كەڵك دەبینێ‌. لە لاێكی دیكەوە ئەو دەستەو بەشەی كە جیا دەبنەوە، هەمان موشكیلات كە پێشتر لە سەری جودابوونەوە سەر لە نۆێ‌ لە ناوخۆیاندا سەر هەڵدەداو دووبارە دەبێتەوە. بەگشتی جودابوونەوە بە زیان دەبینم. بەنیسبەت ئەو بەڕێزانەش كە لە سازمانی خەبات جیابونەوەو ڕۆیشتوون، دەڵێم  لە هەموو حزبێكدا مشكیلات و كەم و كوڕی هەیەو دەبێ‌ و لە سازمانی خەباتیشدا بوونی هەبوو بە تایبەت كە تەجروبەی پێویست نەبوو بۆ كاركردن. لە لاێكی دیكەوە سازمانی خەبات لە هەلومەرجێكی حەساسدا پێكهات. لە حاڵەتێكی وادا تەبیعیە سازمان موشكیلاتی هەبێ، سروشتیە ناكۆكیش هەبێ. ناتوانم بڵێم ئێمە لە ماوەی كاركردنماندا لەگەڵ ئەو بەڕێزانە هەڵە نەبووە. بەڵام پرسیار ئەوەیە ئێستا چ قازانجێك كراوە، كە جیا بونەوە؟ سەبارەت بەو بەشەی پرسیارەكەت، كە مامۆستا كەس بێنێتە سەركردایەتی سازمانی خەبات، شتێكی وا ئەسڵەن وجودی نییەو نەبووە. ئەو كاتەی ئەوان بە گەرمی دەستیان دایە هەوڵی جودا بوونەوە، ئەمجار ئێمە هەوڵماندا كادر و پێشمەرگەكان لە زیانەكانی  ناكۆكی و جودا بوونەوە تێبگەێنین. بە دەلیلی ئەوەی من لەناو جەمعی پێشمەرگەدا بووم، هەستم زیاتر بە وەزعەكە دەكرد، قسەم لەگەڵ زۆر لەوبرادەرانە دەكرد و باسی زیانەكانی ناكۆكی و ئاژاوە لە ڕیزی سازماندا دەكرد. دیارە شەخسیەت و كەسایەتی مامۆستاو گەورەیەكەی دەوری ئەساسی بینی لە پووچەڵ بوونەوەی بەشێكی زۆر لە زیانەكانی جودا بوونەوە. جێگەی داخە بە ڕۆیشتنی ئەو بەڕێزانە سازمان قازانجی نەكرد بە تایبەت كە چەندین كادر و پێشمەرگەی چالاك و دڵسۆزی لێ‌ دوور كەوتەوە. ئێمە كارەكانمان هەمیشە بە شێوەی شورای و مەشورەت كردووە، لە سەروبەندو نزیك لە ڕۆیشتنی ئەو بەڕێزانە، لە كادرە پێشكەوتوەكان و لە كۆی كەسە خاوەن ئەزموونەكان شوڕاێكی كاتی تەشكیل درا بەناوی شواڕی سیاسی سازمانی خەبات بۆ ئیدارەكردنی كاتی تا بەستنی كۆنگرە. ئەویش ئەو شۆڕایە لە سەروبەندی ڕۆیشتنی ئەو بەڕێزانەدابوو. ئەوبەڕێزانە هەر لە سەرەتای دامەزرانی سازمانی خەبات و لە ساڵی شەستەوە( مەبەست شەمسی هیجریە) خەریك بوون و ئەو ڕاستیەش لە وتوێژو و قسەكانیان بیستراوەو بیندراوە. بە گشتی خۆیان قازانجیان نەكرد دەكرا پێكەوە بحەوێینەوەو بە دانیشتن و حەوانەوە كێشەكان حەلبكرێن و نەگاتە ئەو ئەنجامە زیانبارە.

پ: دواتر ئەوان چیان لێهات ؟ كەوتنە كوێ ؟ ناوی خۆیان گۆڕی؟

بابەشێخ :ئەوان بەناوی خەباتی شۆڕشگێڕ( ڕێكخراوی خەباتی شۆڕشگێڕ) بوونی خۆیانت ڕاگەیاند، لە سلێمانی بنكەیەكیان داناو دوایی چوونە قەندیل و لەوێ بنكەیان داناو توانیان كار بكەن و چالاكیی بكەن و، ئێستاش هەن و ماون و سازمانی خەبات ئامادەیە هاوكاریان بكات بۆ ئەوەی زیاتر بێنە مەیدان و چالاكبن.

پ: ئەی دوای ساڵی 1988و 1989 بارودۆخی حزبی ئێوە چیی لێهات ؟

بابەشێخ :دەورانێكی خۆش نەبوو، مونافەسەو گێرەو كێشەو تەئسیراتی ڕۆیشتنی ئەو برادەرانە، وایكرد سازمانی خەبات بە دەورانێكی ناخۆشدا تێپەڕێ‌، حاڵەتێكی ناخۆش بوو، بەڵام بە  تێپەڕینی كات، توانرا بەسەر كێشەكاندا  زاڵ بین، سازمانی خەبات ڕێڕەوی خۆی بڕی، كۆنگرەی دوومی خۆی بەست و دوای كۆنگرەی دووەمیش ئاڵوگۆڕ دروست بوو، مەبەستم ئەوەیە كار و چالاكییەكان زیاتر بوون و بەرپرسیاتییەكە ڕەسمیەتی پێدرا.

پ: لە كاتی ڕاپەڕینەكەی باشوری كوردستان، باس لەوە دەكرێ سازمان بەشداری كردووە؟ ئەوە چۆن بوو؟ لە كاتێكا ئێوە پەیوەندیتان لەگەڵ حزبی بەعس هەبوو، دوایی كە هاتەوە چۆن ئێوەی توشی كێشە نەكرد؟

بابەشێخ : بنكەی سەركردایەتیمان لە  شێبانە نزیكی سەركەپكان لە دۆڵی ئاكۆیانی ڕانیە بوو ئەو ڕۆژەی ڕاپەڕین دەستی پێكرد ئێمە هاتینە ڕانیە، بنكەی پێوەندیمان لە ڕانیە بوو، كاتێك چووینە سەردانی بنكەی عەلاقاتمان لە ڕانیە، دیتمان لە شار تەقەو ڕوبەڕوبونەوەی خەڵك و هێزەكانی حكومەتە، چووینە مزگەوتی قوللە لە نزیكی پێوەندی سازمان، مەلا سەید قسەی بۆ خەڵك دەكرد لە مزگەوتەكەو سوپاسی سازمانی خەباتی كرد كە  هاوكاری خەڵكی ڕانیەیان كردوە، واتە بەشداریكردنی سازمانی خەبات لە ڕاپەڕین بوو بە ئەمرێكی واقع، دوای ئەوە بیستمان هێز لە شاری ( كۆیە) یەوە دێت بۆ سەركوتی خەڵك لە ڕانیە، ئێمە پێمان ناخۆش بوو دەمانزانی كە هێز بێ بۆ كوشتاری خەڵكی ڕانیەیە. ئەوەبوو چووین بۆ لای چوارقوڕنە دیمان لە دەوری مەعەسكەری چوارقوڕنە ژمارەیەك هێزی خەڵكیی لێبوو تەقەیان لە مەعەسكەری چوارقوڕنە دەكرد، هیلیكۆپتەرو هێزێكی زۆر دیاربوون بەرەو ڕانیە هێرشیان دەهێنا، بە پێشمەرگەكانم وت هاوەن بهێنن، هاوەنیان هێناو مەعەسكەرەكەی چوارقوڕنەمان هاوەن باران كرد. مەعەسكەری چوار قوڕنە بە فەرماندەیی ئێمە گیرا. بە كورتی  تێكەڵ بە ڕاپەڕین بووین.

پ: ئەی كە بەعس گەڕایەوە توش كێشە نەبوون؟

بابەشێخ :بە واقع دەبێ بڵین كە ئووسوڵی سیاسی حكومەتی بەعس و جۆری تەعامولی لە كاری سیاسی زۆر موهیم بوو، گوێیان نەداینێ‌، دیارە هەر ئەوەندەیان وتبوو كە ئێوە بەشداری ڕاپەڕینتان كردوەو بە جەنابی مامۆستایان وت تۆ لە ڕادوێ‌ دەنگی خەباتی كوردستان وتارت لە دژی حكومەتی عێراق بڵاوكردۆتەوە جەنابی مامۆستاش فەرموو بووی بەڵگە بێنن، بێگومان بەڵگەیان هەبوو، بەڵام موراعاتیان كرد، بەڵام من قاچاغ بووم، نەمتوانی بچمە ئەو شوێن و ناوچانەی حكومەتی عێراق دەسەڵاتی بە سەریدا هەبوو. حكومەتی عێراق نەیتوانی بێتە ڕانیە، ئەوە باش بوو بۆ ئێمە.

پ: ئەمەوێ بپرسم ڕۆڵی مامۆستا شێخ جەلال چی بوو؟

بابەشێخ : جەنابی مامۆستا لە ڕادوێ‌ دەنگی خەباتی كوردستان وتاری دژی حكومەتی عێراق داو هانی خەڵكی بۆ شۆرش دژ بە حكومەتی بەعس دا.

پ: من ئەمەوێ پێش ئەوەی بچینە سەر ساڵانی نەوەدەكان، ساتەكانی پەیوەندی ئێوەو بەعس بۆ كەی دەگەڕێتەوە؟ ئایا ئەو پەیوەندیە كاریگەری نەبوو لەسەر پەیوەندی ئێوەو حزبەكانی باشور؟

بابەشێخ :پەیوەندییەكانمان بۆ پێش ساڵی 1980 دەگەڕێتەوە. ئەو كات مامۆستا شێخ عیزەدەین داوای لە مامۆستا شێخ جەلال كردبوو  پەیوەندی دروست بكا. ئەو پەیوەندییە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی دەفتەری مامۆستا شێخ عیزەدین، واتە پێش دروستبوونی سازمان. حكومەتی عێراق خەتیبی مزگەوتی گەورەی سلێمانی كە( شێخ محمد) بوو ناردبووی، پەیوەندییەكە لە ڕێگەی ئەو و چەند كەسایەتی كوردی عێراق و لەسەر پێشنهادی حكومەتی عێراق دروستبوو. دیارە پەیوەندی ئێمە لەسەر ئەساس و بنەمای زەربەدان لە كورد یان هێزی پێشمەرگەی هیچ جەرەیانێكی سیاسی نەبووە، ئێمە ئیرتیبات و پەیوەندیمان  سیاسی بووە، حكومەتی عێراق و ڕژیمی ئێران كێشەیان هەبوو، لە هەمانكاتدا ڕژیمی ئێران دژایەتی كورد و داوا ڕەواكانی دەكرد. پێوەندی نێوان سازمانی خەبات و حكومەت عێراق لەسەر بنەماو ئوسوڵ بوو، تەنانەت لەسەر داوای حكومەتی عێراق هیچ  كردەوەێكمان لە دژی ڕژیمی ئێرانیش نەكردووە. ئێمە لەگەڵ عێراق پەیوەندیەكی سیاسیمان هەبوو. پەیوەندی ئێمە لەسەر بنەمای سیاسی بوو، بە شێوەێك هیچ داوایەك كە بە زیانی پێگەی سیاسی و بنەمای شۆڕشگێڕانەمان بێ‌ قەبووڵ نەكردوە، سیاسەت و پڕنسیپ لە ئوسووڵی پێوەندییەكانمان وایكرد حكومەتی عێراق نەتوانێ‌ داوایەكمان لێ بكات لە دەرەوەی ئوسوڵی پێوەندی سیاسی ئێمە بێ. لەسەر چوارچێوەیەكی سیاسی مەحكەم و دروست پێوەندیمان داڕشتوە. لەگەڵ حكومەتی عێراق پەیوەندیمان هەبوو هاوكات لەگەڵ حزبەكانی كوردستانی عێراقیشدا پەیوەندیمان هەبووە.

پ:  پەیوەندیتان لەگەڵ حزبەكانی باشور چۆن بوو؟

بابەشێخ : پێوەندییەكانمان ئاسایی بوون، ئەو سەردەمەی مامۆستا شێخ جەلال بەرپرسی ئیداری ناوچەی بانە بوو هەروەها لە زۆربەی ناوچەكانی دیكە كوردستان كاریگەریی  هەبوو دەورێكی باشی لە ڕێگە گرتن لە كێشەی نیوان حیزبەكانی كوردستانی عێراق هەبوو، بۆ نمونە ناوچەی بانە، یەكێتی و پارتی كێشەیان بوو تەنانەت پێشمەرگەی یەكێتی نیشتمانی و پێشمەرگەی پارتی دیموكراتیان چەك كردبوو  لە دێی بڵەسەن، مامۆستا فەرموو بووی دەبێ‌ بە زوویی چەكەكانی پێشمەگەكانی پارتی دیموكرات بدەنەوە ئەوانیش دابویاننەوە، بەڵام بۆ ڕێگەگرتن لە ئاڵۆزی و كێشە، ناوچەی بانەی لێ‌ دابەش كردن بۆ ئەوەی تێدا بحەوێنەوە، بۆ نمونە پارتی دیموكرات بەشی پاش ئاربابا بەرەو دۆڵی بۆیەن و لای سەقز، یەكێتیش ناوچەی دەشتەتاڵ بۆ لای سەردەشت، بۆ ڕێگەگرتن لە پێكدادانی نێوانیان. مەلا مستەفای بارزانی كەسایەتییەكی گەورەو بەڕێزبوو جەنابی باوكم شیعری هەیە لەسەر تەعریفی مەلا مستەفا.

پ: ئەی دوای پەیوەندیەكانتان چی لێهات؟

بابەشێخ :لەگەڵ پارتی پەیوەندیمان هەبوو، زۆرجار ئەندام و بەرپرسەكانیان لە ناوچەكانی ژێردەستی سازمانەوە هاتوچۆیان دەكرد بۆ بنكەی خۆیان لە سلێمانی. چەند جار بە هەڵەو لەبەر یەكتر نەناسین تەقە لە نێوانمان ڕوویداوە جارێك پێشمەرگەیێكی پارتی شەهید بووە جارێكیش پێشمەرگەیێكی سازمانی خەبات  لە لایەن پێشمەرگەی پارتی  شەهید بووە، بەڵام لەگەڵ پارتی دیموكرات هیچ كات شەڕمان نەبووەو پەیوەندیمان باش بووە.

پ: لەگەڵ یەكێتی پەیوەندیتان چۆن بووە؟ باس لەوەدەكرێ لەگەڵ یەكێتی پەیوەندیتان خۆش بووە؟

بابەشێخ : زۆرمان یارمەتی یەكێتی داوە، پەیوەندیمان خۆش بووە، زۆرمان هاوكاری كردن، زۆریان فریا كەوتین، بەڵام بە داخەوە ئەوان پێچەوانەی ئەوە لەگەڵ سازمانی خەبات جوڵانەوە .

پ: لەگەڵ حسكدا پەیوەندیتان چۆن بوو؟

بابەشێخ : كاك محەمەدی حاجی مەحمود چەند جار هاتۆتە ماڵی ئێمە لە شاری بانە. حسك كە لەگەڵ ئێران دۆستایەتی هەیە، ئەگەر پێوەندیەكانیان  بە زیانی ئێمەبێ پێی نیگەران ئەبین. دەنا پەیوەندیمان هەیە.

پ: دوای دروستكردنی حكومەتی هەرێم، بارودۆخی سیاسی ئێوە چی لێهات ؟

بابەشێخ : لە سەرەتادا بەرەی كوردستانی بوو، بەرەی كوردستانی لە سەرەتادا زۆریان فشار خستینە سەر. دوایەش كە حكومەتی هەرێمی كوردستان پێكهات گۆڕانكاری لە هەلومەرجدا پێكهات و هەوراز و نشێو لە بەردەم هەڵسوڕان و كاركردنمان هاتە ئاراوە.

پ: بەس من ئەمەوێ پرسیارێكیتر لەسەر سازمان بكەم، سەرەتا سازمانی خەباتی ئیسلامی و نەتەوایەتی كوردستانی ئێران بوو، دواتر بوە سازمانی خەباتی كوردستانی ئێران، لە كۆنگرەی دووەمەوە ئەو ناوەتان گۆڕی ؟

بابەشێخ : نا لە كۆنگرەی سێیەم بووە سازمانی خەباتی كوردستانی ئێران. لە سەرەتادا، سازمانی خەباتی نەتەوایەتی و ئیسلامی كوردستانی ئێران بوو، ئەوكاتیش  لایەنی نەتەوەییەكەمان دیارو بەرچاو بوو، كاركردنمان لەسەر ڕەوتی خەباتی نەتەوایەتی بنەڕەتی و سەرەكی بوو. مەوزعی ئیسلامیەكە لەگەڵ ئەوەی خەت و بەرنامەی سازمان بوو لە هەمانكاتیشدا وەلامێك بوو لە بەرانبەر سیاسەت و بەرنامە دژی گەلییەكانی ڕژیمی ئێران، چونكە خومەینی فەرمانی جیهادی لە دژی خەڵكی كوردستان دەركردبوو هەموو هێزە سیاسییەكانی بە كافرو چەپ و بێ دین حساب دەكرد. سازمانی خەبات لەو هەلومەرجەدا بە هەوڵ و ماندوبوونی مامۆستا شێخ جەلال و ژمارەیەك كەسایەتی دیاری ئاینی لە كوردستانی ئێران دامەزرا. بێگومان ئەو بۆشاییەی ئەو كات دەبیندرا لە گۆڕەپانی سیاسی كوردستانەوە هەروەها بە كافر ناوبردنی جوڵانەوەی ڕەوای خەڵكی كوردستان وایكردبوو سازمانی خەباتی نەتەوایەتی و ئیسلامی دروست ببێ. دیارە هەموو باوەڕیان بەوە بوو كە خەڵكی كوردستان لە باری نەتەوەیی زوڵمی لێكراوەو دەبێ ڕزگاری بێ، پێكهێنانی سازمانی خەبات بۆ ئەوە نەبوو كە پێمان وابێ‌ ئیسلام نەماوەو ئێمە زیندووی وەكەین، بەڵكو وەك هێزێكی نەتەوایەتی و ئیسلامی  دەور و نەقشی لە جوڵانەوەی كورددا هەبێ، ئەوانە لە هۆ سەرەكییەكانی دروستكردنی سازمانی خەبات بە شێوەیەكی گشتین. كارەكانمان لە چوارچێوەی هێزێكی نەتەوایەتیدا بوو. لە سازمانی خەبات زۆربەی پێشمەرگەكان نوێژیان نەكردوەو تەنانەت كەسانی غەیرە موسڵمان و موخالفی ئیسلامیش لە سازمانی خەباتدا كارو چالاكیان كردوە. لە پێش كۆنگرەی سێهەم بە وردی لەسەر ئەو ڕوانگەیە كەوتینە باس و لێكۆڵینەوە لە ناوخۆی سازمان و لە دەرەوەی سازماندا كە پێویستە گۆِرانكاری بنەڕەتی لە بەرنامەی سازمان پێكبهێندرێ‌. لە دوای لێكۆلینەوەو بەراوردێكی زۆر گەیشتینە سەر ئەو باوەڕەی دروست نییە بەناوی ئیسلامەوە كاربكەین. پێمان وابوو حزبێكی سیاسی نەتەوەیی  نابێ كەڵك لە فكرێكی تایبەت و لە دین وەرگرێ‌ و دینی ئیسلام بەكار بێنێ‌ بۆ بردنە پێشی ئامانجەكانی. واقیعییەتێكی دیكە ئەوەیە كە ئێستا نەوعێك  لە تەعریف و پێناسەی  ئیسلام، وە گوتاروكرداری ئەحزابی ئیسلامی هەیە، كە نەك بە قازانجی ئیسلام نییە بەڵكوو بە قازانجی كۆمەڵگاش نییە. ئێمە پێمان باش بوو وەك سازمانێكی نەتەوایەتی تێكەڵ ئەو چوار چێوەش نەبین و بە مشاوەرە لەگەڵ مامۆستایانی ئاینی، كەسایەتی ئاینی، لە ناوخۆی كوردستانیشدا( مەبەستی ڕۆژهەڵاتی كوردستان) گەیشتینە سەر ئەو قەناعەتەی سازمانی خەباتی كوردستانی ئێران  واقعیانە و كارامەو، پێویستترە. دیارە بەلەبەر چاوگرتنی ئەوخاڵە كە دەبێ  گرینگی و  ڕێز بەدینی ئیسلام و دینەكانی دیكە بدرێ‌، وە لە داهاتوودا، حكومەتی كوردستان  هاوكاریی بۆ مامۆستایانی ئاینی، مەدرەسە و كۆلیژە دینییەكان بە شێوەیەكی ڕەسمی مافەكان و پێگەیان لەبەر چاوی بگرێ و ئەو خزمەتگوزاریانەی بۆ مەدرەسەی دینی پێویستە، بۆیان دابین بكات. بەداخەوە لە كوردستاندا مامۆستای ئایینی زیاتر بە هاوكاریی خەڵك  دەخۆێنی و دەبێتە مامۆستای ئایینی. لە ئەساسنامەی ئێستاماندا ئەوەمان چەسپاندووە، كەدەبێ حكومەتی داهاتوو لە كوردستاندا هاوكاری مامۆستایانی ئاینی و مەدرەسە دینیەكان بكات. سازمانی خەبات  هێزێكی نەتەوەییەو ئەوكەسانەی لە كوردستاندا دەژین، بە ئەفكار و بیروبۆچوونی جیاواز، چ موسوڵمان، چ مەسیحی، چ یەهودی، چ ئەهلی حەق، و هەموو خاوەن باوەڕانی دیكە لە سازمانی خەباتدا دەتوانن ببنەئەندام. هەر دانیشتووێكی كوردستان بە هەر بیروباوەڕێك  ئەگەر مافی ئەندامەتی كۆنگرەی سازمانی خەباتی بەدەستهێنا دەتوانێ‌ خۆی بپاڵێوێ‌ بۆ ئەندامی سەركردایەتی و ڕێبەری سازمانی خەبات، ئەمە ئامانجی ئێستامانە، پێمان وایە ئەم ئامانجەی ئێستامان كامڵترە لەوەی پێشوو.

پ: دوای هاتنتان بۆ كوردستانی باشور پەیوەندیتان لەگەڵ حزبە ئیسلامییەكانی ئەم دیوو چۆن بووە؟ بزووتنەوە، یەكگرتوو..

بابەشێخ :لەگەڵ بزووتنەوە پەیوەندیمان نەبووە، چونكە بزوتنەوە بەوە تاوانبارە كە شەش حەوت پێشمەرگەو كادری سازمانی خەباتی تەسلیم بە ڕژیمی ئێران كردوە.

پ: ئەوە ساڵی چەند بوو؟ و ئەو كەسانە كێ بوون؟

بابەشێخ: ساڵی 83 بوو ئەو پێشمەرگانە دوای چەندین ساڵ شەهید كران، شەهید غەفور ئەحمەدی، شەهید خەلیل ڕەشاش، شەهید عەبدوڵڵا هەمزە، شەهید تاهیر و شەهید حەسەن سەلیمی، پێنج كەس لە كادیرو پێشمەرگەكانمان لەو ڕووداوە شەهید بوون، و بەڵگەشمان هەبوو لەسەر ئەوەی كە ئەفرادی بزوتنەوە دەوریان هەبوو، كە یەكیان فەرماندەیەكی پێنجوێنی ئەوكاتی بزوتنەوەبوو، دەگوترێ‌ حزبی دەعوە و مەجلیسی ئەعلاش لەگەڵ بوون .لە نێوان سنوری عێراق –ئێران ئەوانی بزوتنەوە بەعەرەبی قسەیان كردبوو، پێشمەرگەكان وایانزانیوە عەسكەری عێراقن..لە دانیشتنێكیشدا لەگەڵ مامۆستا عەلی باپیر ئەوەم باسكرد، پێم ووت ڕوونكردنەوەمان دەوێ‌، پێم خۆشە تەحقیق بكەین لەو چوارچێوەیەدا. مامۆستا عەلی باپیر ووتی من ئەو كات لە گەڵ نەبووم و ئاگام لێ‌ نییە.

 لەگەڵ بزوتنەوە پەیوەندیمان نیە، بەڵام لەگەڵ یەكگرتووی ئیسلامی پەیوەندیمان باشە، لەگەڵ مامۆستا عەلی باپیر نامەگۆڕینەوەو پیرۆزبایی مان هەیە، بەشداری پرسەو ماتەمینیەكانی مامۆستا شێخ جەلال و م. شێخ عیزەدینیان كرد.

پ:  لە كاتی شەڕی ناوخۆی باشوری كوردستان، سازمان ڕۆڵی چی بوو، بەتایبەت مامۆستا شێخ جەلال؟ لە پەیوەندی نێوان حزبەكانی باشور؟

بابەشێخ :ئێمە زۆرمان هەوڵدا كە شەڕی ناوخۆ دەستی پێكردوە بە زوویی كۆتایی پێ‌ بێ. پێمان وابوو بە ئاسانی دەتواندرێ‌ چارەسەر بكرێ‌ و ئاشتی بەرقەرار بێ‌.  جەنابی مامۆستا زۆری هەوڵدا. لەو چوارچێوەدا سەردانی بەرێز  كاك مەسعود بارزانی و مام جەلالیشی كرد، بەڵام بەداخەوە شتەكە لەوەگەورەتر بوو كە بە ئاسانی چارەسەر ببێ.  لەوتارەكانیشدا لەباسەكانیشدا ئیشارەی بەو واقعە تاڵە كرد، بەڵام بەداخەوە نە بە قسەی جەنابیان و بە قسەی كەسانی دیكە نەكرا.

پ:  زۆرجار باس لەوە دەكرێ لە سەر و بەندی شەڕی ناوخۆو نەوەدەكان كە ئەندامانی كۆمەڵەو دیموكرات لە لایەن كۆماری ئیسلامی و بەكرێگیراوانیەوە تیرۆركراوان، ئایا سازمانیش كەسی تیرۆركراوە؟

بابەشێخ :بەهۆی  هێرشە  ترۆریستییەكانی ڕژیمی ئێران، بەداخەوە  زیاتر لە 20 كادرو پێشمەرگەی سازمانی خەبات شەهید و بریندار كراون، هەروەها زۆر بەرنامەی تیرۆرستی لەسەر ئەندامانی سازمانی خەبات  پوچەڵكراونەوە. بەگشتی، تا ئێستاش ئەو هەوڵانەی ڕژیمی ئێران بەردەوامن.

پ: ئەی شەخسی خۆت نەكەوتویە بەر هێرشی تیرۆرستی؟ دەوترێت جەنابت پێنج جار هەوڵی تیرۆركردنت دراوە؟

بابەشێخ :لە ڕاستیدا پێنج جار تەقەم لێكراوە، دەیان جار هەوڵی تیرۆركردنم دراوە، جارێك بەدانانی بۆمب لە ماشێنەكەم لە ساڵی 1994 كاتێك چومە ناوماشێنەكە، سلفم لێدا تەقییەوە، دیارە بە ڕەحمی خوا نەجاتم بوو . بەبەردەوامی ڕژیمی ئێران هەوڵی ترۆری داوم، لە ماڵی خۆمان دانیشتوین لە نیوەنیوەشەودا بۆمبیان خستۆتە ناو حەوشەكەمان، ساڵی 2005یش برای شەهێدێكی سازمان بوونێردرابوو بۆ تیرۆرکردنم، و لەم ئاخیرەشدا ناوەندی دژە تیرۆری خۆمان ئەوەیان ئاشكراكردوە كە هەوڵی تیرۆركردنم دراوە، و ئێستاش هەر لە هەوڵدان .

پ: لە ساڵانی هەشتاكان پەیوەندیتان لەگەڵ یەكێتی نیشتمانی وەك باستكرد خۆش بووە، بەڵام لەم دواییەدا پەیوەندیتان باش نەما، و باس لەوە دەكرێ ئێوە بە ناچاری سنوری سلێمانیتان بەجێ هێشتووە؟

بابەشێخ :ئێمە نەبوینە هۆی ئەوە كە پەیوەندییەكانمان لە سەردەمێكدا خۆش نەمێنێ‌، ئێمە لە كوردستانی عێراق میوانین، هەمیشە میوان حەزدەكات خاوەن ماڵ ڕووی خۆشی بداتێ ( بە پێكەنینەوە)، ئێمە لەوەدا دەخیل نەبوین كە پەیوەندییەكانمان خۆش نەمێنێ، زۆریشمان پێ ناخۆش بوو، چونكە ڕێزمان هەبوو بۆ یەكێتی كە هێزێكی خاوەن مێژووەو هاوكاری و پەیوەندیمان هەبوو، هیوادارین ئەو دەورە هەر نەگەڕێتەوە. حكومەتی ئاخوندەكان فشاری زۆریان هێنا بە داخەوە وایلێهات فشار بخەنە سەر سازمانی خەبات. ئێمە ساڵی 2000 ناچار بووین بنكەو بارەگاكانمان لە ناوچەی سلێمانی بەجێ بێڵین. مەجبوریش بووین بەشێكی بەرچاو لە بەڵگەكانیشمان لەوێ بسوتێنین و لە ناوبەرین. لەوێ ڕۆیشتن  و هاتین بۆ ئێرە( مەبەست هەولێرە) خانەوادەكان بەناوی سەیران و ئەوانە هاتبون لە هەولێر نیشتەجێ بوبون، مابونەوەو تازە ڕێگا نەبوو ئاوا ڕزگاریان بوو، بوینە ئەمریی واقع. وەك بیستومانە دوای هاتنمان نۆێنەرانی ڕژیمی ئێران  بە كاك مەسعود بارزانی ڕاگەیاندبوو، بۆچی سازمانی خەباتتان ڕێگەداوە لە هەولێر نیشتەجێ‌ بن، ئەوان لە سلێمانی توشی كێشەبوون  بۆچی ریِگەتان داون لە هەولێر بن. زۆر جدی پێی وتبون تەوەقوعی واتان هەیە ئێمە ژن و منداڵ وكوردی ئاوارە دەركەین؟ وەڵامی ڕەدی دابوونەوە.

پ: ئێوە پەیوەندیتان لەگەڵ كام حزبەدا باشە لە باشوری كوردستان ؟

بابەشێخ :لەگەڵ هەمویان پەیوەندیمان باشە .

پ: ئەمەوێ پرسیاری ئەوە بكەم، لەم دوایەدا كۆمەڵێك جموجۆڵی سەربازی حزبەكانی ڕۆژهەڵات، بەتایبەت حدكا ئێوە هەڵوێستتان چی بوو لەسەر ئەو جموجۆڵانە؟

بابەشێخ :ئێمە هەر نەوعە جموجۆڵێك لە چوارچێوەی دژایەتی ڕژیمی ئێرانمان پێ‌ باشەو پێشوازی لێ‌ دەكەین، ئێمەش چالاكیمان هەبوو لە ناوچەی بۆكان. لەگەڵ ئەوەشدا بە باشی دەزانین چالاكییەكی ئەحزابی كوردستان لە چوارچێوەی بەتەفاهوم و بەهاوكاری یەكتر بێ. ڕاستە حیزبەكان توانیویانە هیوایەكی باش بن بۆ جەماوەر، بەڵام نەیانتوانیوە وەكو پێویست جوڵانەوەی كوردستان  بەرەو سەركەوتن و گەشەسەندن بەرن، بە باوەڕی من بۆ هەر كردەوەیەك پێویستە هاودەنگی و ڕاوێژمان هەبێ پێكەوەو، بڕیاری جەمعی و دروست بدەین، ئەوكات بێگومان كارەكان باشتر دەچنە پێش.

پ: سەبارەت بەوەی بۆچی تائێستا نەتانتوانیوە بەرەیەكی كوردستانی دابمەزرێنن  بۆ كارو چالاكی هاوبەش، لە حاڵێكدا هەموتان ئێستا لە باشوری كوردستانن؟

بابەشێخ :بێگومان زۆریش خراپە نەتواندراوە بەرەی كوردستانی پێك بهێندرێ‌، دیارە زۆرمان هەوڵداوە، بەڵام تا ئێستا نەگەیشتوینەتە ئەنجام   . بیركردنەوەكان جیاوازن و لە ڕاستیشدا لە واقیعییەتی ئەو هەلومەرجەی تیایداین نەگەیشتوین. ئێمە پێمانوایە هەموو حزبەكان بەگشتی لە بەرەی كوردستانیدا بن، بەتایبەتی ئەو حیزبانەی كە خاوەن مێژوو و  پێگەی سیاسی و جەماوەرین و هەروەها مێژوویان هەیە. ئێمە هەر لە سەرەتاوەو لە ساڵی   1980زایینی داوای بەرەی كوردستانی دەكەین. ئێمە سازمانی خەبات  پێمانوایە كە دەبێ هاوكاری بكەین و ڕێگا خۆشبكەین بۆ ئەوەی جوڵانەوەی كورد لە كوردستانی ئێراندا بەرەو پێشبەرین، بەتایبەت ئەو حزبانەی كە دەورو نەخشیان هەیە دەبێ‌ بە جیددی كار بكەین لەو پێناوەدا.

پ: ئەگەر دروست ببێ ئێوە ئامادەن ؟

بابەشێخ :ئێمە دوو خاڵی  سەرەكیمان هەیە كە زۆر گرنگە، یەكەم  باوەڕمان بەوەیە، كە دەبێ حكومەتی ئێران بڕوخێ، چونكە ڕژێمێكی سەركوتکەرو دیكتاتۆرە، جمهوری ئیسلامی ئەكوژێ‌ و خەڵك قەتڵو عام ئەكا، چۆن دەبێ‌ هومێدمان بە حكومەتی لەو شێوە بێ‌. ئەگەر پێمان وابێ‌ ئەو سیستەم و دەسەڵاتە دەگۆڕێ، بیركردنەوەیەكی زۆر نادروستە، حزبێكی خەباتگێڕ باوەڕی بەئازادی و دیموكراسی هەیە، چۆن بە پێچەوانەی بیروباوەڕو ئامانجەكەی كە ئازادیی و دیموكراسیە كار دەكات و هەنگاو هەڵدەگرێ‌. تەنانەت ژمارەیەك لە ئاخوندەكانی ناودەسەڵاتیش  نەیانتوانیوە لەگەڵ ئەو حكومەتە بحەوێنەوە. مونتەزیزی كە جێگری خومەینی بوو، تەنانەت نەیانهێشت درێژە بە درس ووتن بدات، ئەو ڕژێمە ڕوحم بەكەسەكانی خۆی ناكا، مەعقول نییە ئێمە كە هێزێكی مخالیفی ڕژێمین  و چەندین ساڵە خەبات وبەربەرەكانی دەكەین باوەڕمان بەوەبێ  دەتواندرێ‌ كاروچالاكی سیاسی بكەین لە ناو ئێران و لە ژێر سێبەری ئەو دەسەڵاتە. دەڵێن بادونیای دەرەوە، ئەوروپاییەكان وا تێبگەن كە ئێمە ئاشتیخوازین، ئەمە هەڵەیەكی گەورەیە، بەو بیانوە باس لەوتووێژ لەگەڵ ڕژێم بكرێ‌. بە باسی ووتوێژ، دەبینە هۆی ڕەوایدان بەو ڕژێمە، وەكو پەندە كوردیەكە :بەدەستی خۆمان ئاودەكەینە ئاشی دوژمنەوە، ئاشی دوژمن وەكار دەخەین. ئێمە وەك سازمانی خەبات ئەمەخاڵێكمانە كە مەوزعی سیاسەتی بەرەی كوردستانی ئەوەیە لە بەرانبەر ڕژێمدا دەبێ ئامانجی ڕاشكاوبێ‌، دەبێ‌ ڕوون بێ‌ بەرەی كوردستانی چی دەوێت، شێوەی حكومەتی داهاتوو چۆن بێ؟ ئەم دووخاڵەمان بەلاوە زۆر گرنگە،نابێ‌ هەڵوێست وكارەكامان ڕاستەوخۆ ناڕاستەوخۆ، ڕژێمی ئێران كەڵكی لێ‌ وەرگرێ‌.

پ:  ئایا هیچ گفتوگۆو دانیشتنێك هەیە لەم بارەیەوە لەناو حزبەكانی ڕۆژهەڵات؟ ئێوە وەك سازمان ئامادەی دانیشتنن لەم كاتەدا؟

بابەشێخ :ئێمە دانیشتنی بەردەواممان لەگەڵ حزبەكانی تردا هەیە، تا پێش سێ مانگ كۆبونەوەی دەورەیی هەبوو، شەش حزبی سیاسی، سازمانی خەبات وسێ كۆمەڵە و دوو لایەنی دیموكرات. كۆبونەوەی ئەمنیەتیمان هەیە، بۆ تاوتوێ كردن و گەڵاڵەی پێویست بۆ ڕووبەڕووبونەوەی هەڕەشەكانی ڕژیمی ئێران، تۆزێك دڵخۆشكەرە، هەرچەند زۆر عەجایەب و بەرچاو نییە، بەڵام لەهیچ باشترە. هیوادارین ئەم كۆبونەوانە بەردەوام بێ، تا جوڵانەوەی كورد لەكوردستانی ئێران لەو حاڵەتەی ئێستادا نەمێنێ‌. جوڵانەوەی كورد لەكوردستانی ئێران تەنها بەچالاكی سیاسی و سەربازی یەك لایەن و دوولایەن جێ‌ بە جێ‌ نابێ‌، من پێم وایە ڕێككەوتنی ئەحزاب دەوری هەیە لە كاراكردنی چالاكییەكان، ونیشاندانی بەڕووی دنیای دەرەوەو خەڵكی خۆمان.

 ئێمە پڕۆژەیەكی 10 خاڵیمان  لە ساڵی 2010 پێشكەش بە لایەنەكانی كوردستانی ئێران كرد. پڕۆژەكەی ئێمە كە دەتواندرێ‌ خاڵی لێی كەمبكرتەوەو پێ‌ زیادبكرێ‌. داوامان كرد لەسەر ئەو بنەمایە بەرەی كوردستانی دروستبكرێ‌.

پ: ئایندەی بارودۆخی سیاسی كورد لە ڕۆژهەڵات چۆن دەبینی ؟

بابەشێخ :تا ڕژێمی ئێران لە سەركار بێ هیچ ئاڵوگۆڕێكی ئەرێنی لە كوردستان و لە ئێران بە قازانجی خەڵك نابینین.  ئەو ڕژێمە  تەواوی جومگەكانی دەسەڵاتی قۆرخكردووە، بەفشار و كوشتن و بڕین، خەڵكی وەزاڵە هێناوە. ئەو ڕژێمە بەخەرجكردنی پۆلێكی زۆری خەڵك، سەركوتی جەماوەری پەرەپێدەدا. لە جیات  ئەوەی خزمەتی خەڵكی ئێران بكا خزمەت بە ڕێكخراوە ترۆریستییەكان لە ناوچەكەدا دەكات. پێموایە ئەوەی كە لە ناوچەكەدا هاتۆتە پێش، ئاڵوگۆڕ  لەسەر جوگرافیای سیاسی نییە، گۆڕان لە هەڵوێستی زلهێزەكان لەسەر مەسەلەی كورد تا جمهوری ئیسلامی بمێنێ‌ زەحمەتە.  ڕژێمی ئێران كۆسپێكی زۆر گەورەیە لە جێبەجێكردنی هەر بەرنامەێك كەباسی دەكەن. كە باس لە سەربەخۆی دەكرێ لە كوردستانی باشوور، تا جمهوری ئیسلامی هەبێ مەحاڵە كورد سەربەخۆبێ یا هەر مافێكی زیاتر لە كوردستانی باشور وەربگرێ‌، بە ئاشكرا دژایەتی كورد دەكەن لە هەموو پارچەكانی كوردستان، دژایەتی هەر نەوعە ئیدارە و حكومەتێك دەكەن لە كوردستان، تا ئێستا ڕژیمی ئێران نەیوووە (هەرێمی كوردستان)، پیێ دەڵێن،( ئیدارەی مەنتەقەیی كوردستانی عێراق) ، بەحساب پەیوەندیشی لەگەڵیدا هەیە، ناوێكی خوازراوی بۆ دروستدەكەن. هەتا جمهوری ئیسلامی لەسەر كاربێ هیچ ئاڵوگۆڕێ لە مەنتیقە ڕوونادات.

پ: ئەی باشە ئایندەی سیاسی ئەو حزبانەی ڕۆژهەڵات كە زیاتر لە  25ساڵە كەمپ نشینن، بەرەو كوێ ؟

بابەشێخ:  هەلومەرجی ئێمە لەو سەردەمەی كە حزبەكانی كوردستانی عێراق لە ئێران نیشتەجێ‌ بوون باشترە. ئێمە لە كوردستانی عێراق نیشتەجێین هەندێك موشكیلەو كەمووكورتیمان هەیە، نەمانتوانیوە وەكو پێویست چالاك بین، بەڵام وەكو هێزێكی فەعال، هەمیشە لە مەیدانین و مەترەحین، حسابمان بۆكراوە. بەڵام ئەبێ ئەو واقیعەتەش قبوڵ بكەین و لەم حاڵەتەی ئێستادا بین بە قازانج نابێ‌، دەبێ‌ هەنگاو بەرەو پێش بنێین، دەبێ كارو چالاكی زیاتر بكەین، پێویستە هێزەكانمان یەكبخەینەوە، تەنانەت هێزی فكركردنەوە، هێزی بڕیاردان، ئەحزابی كوردستانی، دەبێ بەیەكەوە هاوتەریب دانیشن و پێكەوە  ڕێبەریەك بۆ جوڵانەوەی كورد  لە كوردستانی ئێران پێك بێنین. گەڵاڵەێك و هەندێك خاڵ و تەرحی تازە پێویستن بۆ ئەوەی جوڵانەوەی كورد لەم چەق بەستوییەی دەرباز بكەین و هەوڵ دەدەم لە داهاتودا گەڵاڵەێكی نوێ‌ داڕیژم.  موخالیفی ئەوەم بڵێن ئێمە كەمپ نشینین، ئەمە ئەمرێكی واقعەو دەبێ‌ لەگەڵی بچینە پێش. كاری سیاسی و خەباتی شۆڕشگێڕانە هەورازو نشێوی هەیە، جاری وایە ئیمكانات و هەلومەرج  لەبارنییە، جاری وایە ئەو ئیمكانات و هەلومەرجە لە ئاستێكی ئەوتۆدانییە كە كارێكی بەرچاو ئەنجام بدرێ‌. بەپێی ئەو هەلومەرجەی كە هەیە، حزبەكانی  كوردستانی ڕۆژهەڵات دەكرێ‌ بڵەین باش كاریان كردووە. تۆ سەیری ئەو هەموو فشارە یەك لە دوایەكانە بكە بۆ سەر ئەحزابی كوردستانی ئێران، بە ئاشكرا كوردستانی عێراق ببووە مەیدانی تیرۆری پێشمەرگەو ئەندامەكانی ئەحزابی كوردستانی ئێران، تەنانەت نەدەتواندرا دیفاع لە بارەگاكانی خۆمان بكەین. شەوێك یەكێك لە پێشمەرگەكان كە نیگابان بوو وتی ماشێنێك هاتووە، وتم ئەی بۆ دەنگت نەدا؟ وتی جا چۆنی دەنگ بدەم؟ وتی ئەگەر كابرا ترۆریست بێ‌  بیكوژن كێشەمان تووش دەبێ‌ و ئەگەر من ترۆریستەكە بكوژم ئەكەومە زیندانەوە، ئەڵێن كەسێكی بێتاوانی كوشتووە. لە بەرانبەر جاش و ترۆریستیشدا نەماندەتوانی دیفاع لە خۆشمان بكەین. بۆیە زۆر گرینگە  توانیومانە تا ئێستا بەردەوام بین. سازمانی خەبات هەرچی ئیمكاناتمان هەیبوو ناچار بوو بە جێی بێڵێ‌ لە ناوچەی سلێمانی، لەو هەلومەرجە نالەبارەشدا توانیمان خۆمان بگرین و سەرلەنوێ دەست پێبكەینەوە . مانای ئەوەیە بووین و هەین و كارمان كردووەو چالاكین، ڕاستە وەك پێویست نییە، بە ڕادەی چاوەڕوانی خەڵك نییە. بێگومان ئەگەر خەڵك بزانێ چەندە دەردمان هەیە، چەندە موشكیلاتمان  هەبوەو هەیە، لەوانەیە زۆر گلەیمان لێ نەكەن.

پ: ئەی بارودۆخی سازمان لە ئێستادا چۆنە؟ وەزعی دارایی و سیاسی؟

بابەشێخ: بێگومان  هەر پێكهاتە و سازمانێكی سیاسی كەم و كورتی هەیە، كاتێك كارو چالاكی سیاسی و ئورگانی دەكرێ‌ موشكیلات دێتە پێش. سازمانی خەباتیش بەدوور نییە لە موشكیلات، ئەوە سروشتیە، بەڵام بە گشتی دەتوانم بڵێم سازمانی خەبات، بەرەو پێش هەنگاو دەنێ و بەخوێندنەوەی دروست لە ڕابردوو كار دەكاو تێدەكۆشێ‌. ئەو حەقیقەتە هەم بۆ دۆست و هەم بۆ دوژمنیش دەردەكەوتوە كە سازمانی خەبات، قۆناغێكی باشی بڕیوەو لەگەڵ هەموو ئەو مشكلاتانەی كە هەیە، لە ئێستادا سازمانی خەبات  تەشكیلاتێكی دیار لە كوردستانی ئێرانەو خاوەن پێگەی دیارو بەرچاوەو، حسابی لەسەر ئەكرێ.  ئێستا هێزی زیاتر بووە، ئیماكاناتی زیاتر بووەو قودرەتێكی سیاسی، تەشكیلاتێكی سیاسی خاوەن نفوز و بە توانایە. پێگەی سازمانی خەبات لە ناو جەماوەرو دۆستان و ئەحزابی سیاسی پارچەكانی كوردستان گەشاوەو بەرچاوە.

پ: باس لەوە دەكرێ، ئێوە لە ڕاگەیاندن لاوازن؟ تا ئێستا كە ناڵی ئاسمانیتان نییە، مەسەلەن ڕۆژنامەتان وەكو پێویست نییە، ڕادیۆتان نییە؟

بابەشێخ :وایە بە داخەوە لەباری ڕاگەیاندن لاوازیمان هەیە، كاری ڕاگەیاندەن لە چوارچێوەی سایت و ئینتەرنێت و بڵاوكراوەدا دەكرێ، باری دارایی و ئیمكانات وەك پێویست نییە، من وەكو پێشتر باسم كرد، ئێمە هەلومەرجێكی سەقامگیر و دامەزراومان نەبووە، تا بتوانین كارو چالاكی ڕاگەیاندنی بەهێز بكەین. لە ئێستادا تەنیا دەتوانین ڕاگەیاندنمان لە چوارچێوەی ئینتەرنێتدا بەهێز بكەین. تێكۆشان ئورگانی كومیتەی ناوەندی مانگی جارێك دەكەوێتە دەستی خەڵك و لە ئینتەرنێتیشدا بڵاو دەبێتەوە .بە گشتی خۆشمان لەَ ڕاگەیاندنی سازمانی خەبات ڕازی نین.

پ: حكومەتی هەرێم هیچ هاوكاری دارایی ئێوەی كردووە؟

بابەشێخ :نەخێر، هاوكاری  ئێمەی نەكردووە ( بەپێكەنینەوە)

پ: ئەی چۆن ژیان و گوزەرانی خۆتان ئەڕوا؟

بابەشێخ:  زیاتر پشتمان بە هاوكاری ئەندامان و جەماوەری خۆمان بەستوە، هاوكاریمان دەكەن، سازمان بۆخۆشی هەندێك كاری كردووە هەوڵمانداوە لە داهاتوشدا پشت بەخۆمان ببەستین.

پ: بەشدار بوون لە شەڕی داعشدا؟

بابەشێخ: بەڵێ بەشدار بووین، لەبەرەی شەڕ، لەسەنگەرەكانی پێشەوە، پێشمەرگەی سازمانی خەبات برینداربوون.

كاتێ داعش هێرشی كردە سەر كوردستان، یەكەم هێزی سیاسی  كوردستانی ئێران كە ڕووبەڕووی داعش وەستایەوە سازمانی خەبات بوو، ئێمە لەبەر ئەوەی كە سنورەكەمان و مقەڕی سەركردایەتیمان نزیك بوو. هێزی پێشمەرگەی سازمانی خەبات دەورێكی زۆر گەورەی هەبوو، بۆ هاندان و گەرم كردنی ئەو پێشمەرگەو دیفاع لەو ناوچانەی كە حزووری هەبوو.

پ: چەك و تەقەمەنی وپێداویستی سەربازیان بۆدابین كردن؟

بابەشێخ :نەخێر، هەمووی هی سازمانی خەبات بوو.

پ: زۆرجار باس لە مەسەلەی دیموكراسیەت و ئاڵۆگۆڕی دەسەڵات لە حزبە كوردییەكان دەكرێ، ئایا ئێوە لە حزبەكەی خۆتان  تا چەندێك ئاڵوگۆڕی دەسەڵات و پرەنسیپی دیموكراسی ڕەچاودەكەن؟

بابەشێخ :نازانم، ئەوە دەكرێ لە كەسەكانی دیكە بپرسی، هەمولایەنێك خۆی بە سەرچاوەی دیموكراسی دەزانێ. بە بۆچوونی من مەسئولیەت ئەگەر كارێكی قورس و گەورەیە بەڵام ناخۆشە. ئەگەر مەسئولیەت مەنافعی شەخصی تیانەبێ كەس حەزی لێی نییە، لە سازمانی خەباتیشدا هیچ مەنافیعێكی شەخصی نییە، من بۆخۆم نیمە، بۆ نمونە بودجەیەكی تایبەتم نییە، كەس خزمەتم ناكاو بۆ خۆم كاری خۆم دەكەم و خواردن بۆ خۆم دروست دەكەم و چایی بۆ خۆم دروست دەكەم. ئیمتیازاتی تایبەتم نییە، یارمەتی و هاوكاریم وەك  ئەوەی گشتیی و پێشمەرگەیە.

پ: زۆرجار گلەی لە حزبە كوردیەكان دەكرێ كە هەتا هەتایە یەك سەركردە فەرمانڕەوای دەكات؟

بابەشێخ :من ئەوەم پێ خراپە بۆ هەتا هەتایە یەك سەركردە هەبێ‌ ، بەڵام لە ڕاستیدا تەنیا گۆڕینی سەركردە شەرت نییە دەزانی بۆچی؟ ! من پێم وایە كێشەی جوڵانەوەی كورد تەنیا لەسەر گۆڕینی سەركردە نییە، بەباوەڕی من كاتێك منافعێكی شەخصی نییە، ئیتر شەڕ لەسەر چی دەكەی؟ من خۆم بە ماندووتر دەزانم لە خەڵكی تر، جا لەوانەیە خەڵكی تر هەبێ خۆی بەماندووتر بزانێ، كاتێك دەبێ‌ شەڕ لەسەر دەسەڵات و بەرپرساییەتی بكرێ‌ كە ئیمتیازو شتی تایبەتت دەست بكەوێ. من پێش ئەوەی سكرتێی سازمان بم بە ڕەنج و زەحمەتی خۆم و بەردەوامیم لە مەیدانداو ئەرك و پێشمەرگایەتی و دڵسۆزیم بۆ سازمانی خەبات سەلماندوە. بە باوەڕی من مەسئول و بەرپرس لە كاركردندا دەبێ‌ كەسێكی بەئوسوڵ بێ و پرەنسیپەكانی دێمۆكراسی ڕیعایەت بكا. لە ئاڵۆگۆڕكردن و دەستاودەست كردنی بەرپرسایەتی لە گرینگترین و سەرەكیترین بنەماكانی دیموكراسیەو بە تەواوی باوەڕمان پێیەتی. بە نیسبەت سازمانی خەبات هەوڵمانداوە بناماكانی دیموكراسی جێ‌ بە جێ‌ بكەین. بەڕێزت  وەكیلی من بە بۆ ئەوەی  مەسئولیەتەكەم لە كۆنگرەی داهاتو لە ئەستۆ نەمێنێ‌ یەكێكی دیكە لە بەرپرسان لە ئەستۆی بگرن. من خۆشحاڵ دەبم ئەو بەرپرسایەتییەم لە ئەستۆ نەمێنێ‌.

پ: ئەگەر سبەی ڕۆژهەڵاتی كوردستان ڕزگار بوو، ئامادەن واز لە مەسئولیەت بێنن؟

بابەشێخ: ئەزانی من هیوایەتم ئەوەیە دابنیشم ژیانی ئاسایی بكەم، بخوێنمەوەو،كاری نوسین و كۆمەڵایەتی و خزمەت بە مرۆڤ و كاری ئینسانی بكەم، یەكێ لە هیواكانی من ئەوەیە كاری خزمەتگوزاری بە ئینسان بكەم. دیارە شۆڕش لە پێناو ئازادی گەل و ووڵاتدا زۆر پیرۆز و گەورەیە، بەڵام پێم خۆش بوو، لە ڕێكخراوێكی مرۆڤ دۆستدا خزمەتی ئینسانم بكردایە، بەبێ جیاوازی زمان و دین و بێ‌ جیاوازی ڕەش و سپی و ...هتد 

بەڵێ‌  ئەوە یەكێك لە هیواكانمە. ئاخر دەسەڵات چییە...؟ دیارە شۆڕش و خزمەت بە گەل و نیشتمان و خەبات لە بەرانبەر ڕژیمی ئاخوندیم زۆر پێ‌ پیرۆزو گەورەیە، بەڵام هیچ كات بەرپرسایەتیم پێ‌ گرینگ نەبوەو نابێ‌ پێم خۆشە لە دوای ڕزگاری ووڵات، كاروكاسبی و، ئاژەڵداری و خزمەتی مرۆڤایەتی بكەم.

لە كۆتایدا عەزێتمان دایت، زۆر سوپاستەكەین ..

بابەشێخ : سەرچاوان...

كاك بابەشێخ حوسێنی لە تەمەنی لاویدا

محەمەد صادق خاڵخاڵی:  ناوی تەواوی ( ئایەتوڵڵا حاجی شێخ محەمەد صادق)ە ناسراوە بە خاڵخاڵی لە ساڵی1926، لە گوندی گیوی خاڵخاڵی لەدایكبووە، پاش ئەوەی بۆ خوێندنی ئاینیی چووەتە قوم، ئاشنایەتی لەگەڵ خومەینی پەیداكردووە، لەسەر دەستی چەند مامۆستایەك خوێندویەتی، سەرەتای كاری سیاسیی بە هاوكاریكردن لەگەڵ فیداییانی ئیسلام لە سەردەمی ڕژێمی شاهەنشاهیی دەستیپێكردووە، لە سەردەمی شادا زیاتر لە جارێك زیندانی كراوە، بۆماوەی 4ساڵ دوورخراوەتەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی كوردستان، لە سەردەمی شۆڕشی گەلانی ئێران كراوەتە بەرپرسی(دادگای شەرعی) پاشان لەسەر ڕاسپاردەی خومەینی چووەتە ڕۆژهەڵاتی كوردستان ‌و بە ناوی(دادگای شۆڕش) دەستیكردووە بە دادگایكردنی خەڵكی كوردستان.

 مام جەلال و مامۆستاشێخ جەلال

كاك بابە شێخ

كاك بابەشێخ بەبرینداری، دوای ئەوەی بۆمبێكی چێندراو بۆ ئوتۆمبێلەكەی دادەنرێ .

كاك بابەشێخ حوسێنی -1361  بانە

 مامۆستا شێخ عیززەدین كاك  بابەشێخ

مامۆستا شێخ جەلال و هاوسەرەكەی

ڕۆژانی خۆپیشاندانەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان، شاری سەقز لە كاتی شۆڕشی گەلانی ئێران

 

 

ڕێکه‌وت: 2022-09-25 12:14:44
به‌شی ( سکرتێری گشتی )



خوێنه‌ر ده‌توانێ ئه‌و وتاره‌ له تۆڕه‌کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان بڵاوبکاته‌وه‌‌
ناونیشای وتار: لە كوردستانی ڕۆژهەڵاتەوە  بۆ  تۆپزاوا -  هەولێر